Geleneksel yöntemlerle pekmez hazırlayanların en çok kullandığı malzemelerden biri ise pekmez toprağı. Peki, pekmez yapımında kullanılan bu toprak ne işe yarıyor ve sağlıklı mı?
Pekmez toprağı nedir?
Pekmez toprağı, geleneksel pekmez yapımında kullanılan özel bir toprak türü olarak biliniyor. Yapısının yaklaşık yüzde 70'ini kalsiyum karbonat, yani kireç oluşturuyor.
Uzmanların değerlendirmelerine göre pekmez toprağının büyük bölümünde kireç taşı bulunuyor. Yapılan bazı incelemelerde ise metal içeriğine de rastlandığı belirtiliyor.
Anadolu'nun farklı bölgelerinde geleneksel pekmez yapımında kullanılan bu toprak, bazı yörelerde ise tercih edilmiyor.
Pekmez toprağı neden kullanılıyor?
Pekmez toprağının temel olarak pekmezin kıvamını düzenlemek ve şıranın daha duru hale gelmesini sağlamak amacıyla kullanıldığı belirtiliyor.
Ayrıca pekmez içerisinde bulunan katı maddelerin dibe çökmesine yardımcı olduğu ifade ediliyor. Ancak pekmez yaparken toprak kullanmak zorunlu değil. Geleneksel tariflerde bu yöntem tercih edilmediğinde de pekmez hazırlanabiliyor.
Pekmez toprağı yerine ne kullanılabilir?
Pekmez yapımında toprak kullanmak istemeyenler için bazı tariflerde alternatif malzemeler öneriliyor. Bunlar arasında karbonat ve kabartma tozu bulunuyor.
Bazı yörelerde, pekmez toprağının eklenmesi gereken aşamada karbonat veya kabartma tozu kullanıldığı belirtiliyor. Bununla birlikte her pekmez tarifinde kıvam verici bir malzeme kullanılması gerektiği yönünde ortak bir uygulama bulunmuyor.
Pekmez toprağı sağlıklı mı?
Pekmez toprağının sağlığa etkileri konusunda farklı görüşler bulunuyor. Yıllardır geleneksel yöntemlerle pekmez hazırlayan bazı kişiler toprağın zararsız olduğunu savunurken, bazı bilimsel değerlendirmelerde ise bu konuda dikkatli olunması gerektiği belirtiliyor.
Özellikle asbest yataklarına yakın bölgelerden elde edilen topraklarla ilgili kanserojen madde riski konusunda uyarılar bulunuyor. Bunun yanında yerleşim yerlerine yakın bölgelerden toplanan topraklarda çeşitli atık ve kalıntıların bulunabileceği ifade ediliyor.
Bu nedenle uzmanlar, kaynağı ve içeriği bilinmeyen toprağın gıda hazırlığında kullanılmasının sağlıklı bir tercih olmayabileceğine dikkat çekiyor. Pekmez hazırlarken toprak kullanmak istemeyenler ise alternatif yöntemleri tercih edebiliyor.
