Dar gelirli vatandaşların gelir seviyesini desteklemeye yönelik yeni uygulamalar gündemde. İstanbul’da hayata geçirilen kiralık sosyal konut projesinin yanı sıra kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) için de çalışmalar sürüyor. Emekliler başta olmak üzere düşük gelirli haneleri yakından ilgilendiren yeni modelde, ailelerin gelir durumu ve yaşadıkları bölgedeki ihtiyaçlar dikkate alınacak. Kira, gıda ve ısınma gibi alanlarda destek sağlanması planlanırken, sistemin 2027 yılında uygulamaya geçirilmesi öngörülüyor.
Destek İçin Gelir Sınırı Belirlenecek
GETAD kapsamında öncelikle hanelerin gelir durumunun dikkate alınması planlanıyor. Belirlenecek gelir eşiğinin altında kalan aileler sosyal destek kapsamına alınabilecek. Yeni sistemle mevcut sosyal yardım mekanizmasının aile odaklı ve daha kapsayıcı bir yapıya dönüştürülmesi hedefleniyor. Hanelerde kişi başına düşen gelirin dikkate alınacağı modelle ihtiyaç sahibi ailelerin gelirlerinin desteklenmesi amaçlanıyor. Ekonomi yönetiminin üzerinde çalıştığı sistemin sosyal yardım alanında yeni bir yapının temelini oluşturması bekleniyor.
Her Aile Aynı Yardımı Almayacak
Yeni modelde desteklerin tüm düşük gelirli ailelere aynı şekilde verilmesi planlanmıyor. Ailenin ihtiyacının yanı sıra yaşadığı il ve ilçenin koşulları da dikkate alınacak. Bazı bölgelerde kira desteği öne çıkarken bazı yerlerde gıda, enerji veya ısınma yardımlarına ağırlık verilebilecek. Konuya yakın kaynaklar, "Tek tek il il, ilçe ilçe ihtiyaçlar belirleniyor. Gelir düzeyi düşük ailelerin tamamına aynı destekler sağlanmayacak, Antalya'da verilen destekle Hakkari'de verilen aynı olmayacak, ihtiyaçlar ve ailelerin bütçelerindeki ağırlığı çerçevesinde kimi yerde enerji, ısınma, kimi yerde kira yardımı gibi ihtiyaçlarına göre belirlenecek" değerlendirmesinde bulundu.
2027 İçin Hazırlık Yapılıyor
GETAD’a ilişkin bütçe sürecinin de yeni dönemin önemli aşamalarından biri olması bekleniyor.
2027 yılı bütçesinin Meclis sürecinin tamamlanmasının ardından sistem için bütçe planlamasının yapılması, ihtiyaç duyulması halinde ise yasal düzenleme için adım atılması öngörülüyor. Yeni destek modelinin 2027 yılında uygulamaya alınması planlanıyor.
Emeklileri de Yakından İlgilendiriyor
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, özellikle düşük gelirli emekliler açısından da önem taşıyor. Model kapsamında yalnızca kişinin aldığı maaşın değil, hanenin gelir düzeyi ve ihtiyaçlarının dikkate alınacağı bir sosyal yardım yapısı üzerinde çalışılıyor. Sistemin hayata geçirilmesiyle düşük gelirli hanelere yönelik desteklerin kira, gıda, enerji ve ısınma gibi temel harcama kalemlerine göre şekillendirilmesi öngörülüyor.
İstanbul’da Kiralık Konut Desteği
Dar gelirli vatandaşlara yönelik bir diğer uygulama ise İstanbul’daki kiralık sosyal konut projesi oldu. Toplam 15 bin konuttan oluşacak projenin ilk etabında bin 71 konut yer alıyor. İlk etapta Başakşehir, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu ve Güngören’de toplam 360; Maltepe, Tuzla ve Kartal’da 330; Ataşehir, Sancaktepe, Ümraniye ve Üsküdar’da 291; Arnavutköy’de ise 90 konut kiraya verilecek. Genç evli ailelere 1+1 veya 2+1, iki veya daha fazla çocuğu bulunan ailelere ise 2+1, 3+1 veya 4+1 konut tahsis edilmesi planlandı.
Kiralar 10 Bin TL’den Başlıyor
Projede 1+1 konutların aylık kira bedeli 10 bin TL’den, 2+1 konutların 12 bin TL’den, 3+1 konutların 15 bin TL’den, 4+1 konutların ise 18 bin TL’den başlayacak. Konutların ekim ayında teslim edilmesi planlanırken, belirlenen kira bedelleri teslim için bildirilen tarihten itibaren 12 ay boyunca artırılmayacak. Kiralama Süresi 3 Yılla Sınırlı Sosyal konutlarda kira ödemeleri, evlerin teslim edilmesini takip eden ayın 20’sinde başlayacak. Hak sahiplerinin konutlarda kalabileceği süre en fazla 3 yıl olacak ve bu sürenin uzatılması mümkün olmayacak. Tahsis süresi devam ederken konut satın alan hak sahiplerinin ise kiralık sosyal konutu tahliye etmesi gerekecek.
