Araştırma süresince tam yağlı süt ürünleri tüketen bireylerin kilo ve kolesterol seviyelerinde olumsuz bir değişim gözlemlenmezken, bazı sağlık göstergelerinde dikkat çekici sonuçlara ulaşıldı.
Bu gelişmeyle birlikte, “Hangi süt daha sağlıklı?” sorusu yeniden gündeme geldi. Uzun yıllar az yağlı sütlerin daha sağlıklı olduğu yönündeki genel kanının güncel araştırmalarla sorgulanmaya başladığı belirtiliyor.
Tam yağlı sütte dikkat çeken sonuçlar
Toronto Üniversitesi'ndeki uzmanlar, tam yağlı sütün sağlık üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla üç aylık bir çalışma yürüttü. Günlük öğünlerinde üç porsiyon tam yağlı süt ürünü tüketen bireylerde kan basıncında iyileşme ile kalsiyum, protein ve D vitamini oranlarında artış kaydedildi.
Ancak bilim insanları, bu sonuçların tam yağlı sütün herkes için en doğru seçenek olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor. Kişinin günlük beslenme düzeni, enerji ihtiyacı ve doymuş yağ tüketimi gibi faktörlerin süt seçiminde belirleyici olduğu ifade ediliyor.
Tam yağlı süt daha fazla kalori içeriyor
Üç temel süt türü arasında en yüksek kalori ve doymuş yağ miktarı tam yağlı sütte bulunuyor.
Yaklaşık 200 mililitre tam yağlı sütte 4,7 gram doymuş yağ bulunurken, aynı miktarda yarım yağlı sütte bu miktar 2 gramın biraz üzerine, yağsız sütte ise yaklaşık 0,2 grama düşüyor.
Tam yağlı sütün önemli özelliklerinden biri de içerdiği süt yağı. Yağda çözünen A, D, E ve K vitaminleriyle ilişkilendirilen süt yağı, aynı zamanda sütün daha doyurucu olmasına katkı sağlayabiliyor.
Yarım yağlı süt dengeli bir seçenek
Yarım yağlı süt, yağ ve kalori miktarını azaltırken sütün temel besinlerinin büyük bölümünü koruyor. Kalsiyum açısından da tam yağlı sütten belirgin şekilde geride bulunmuyor.
Yaklaşık 200 mililitre yarım yağlı sütte 244 miligram civarında kalsiyum bulunabiliyor. Bu nedenle tam yağlı sütün getirdiği ekstra kalori ve doymuş yağı almak istemeyenler için yarım yağlı süt alternatif oluşturuyor.
Yağsız süt kalsiyumdan mahrum değil
Yağsız sütle ilgili en yaygın yanlışlardan biri, yağın alınmasıyla sütün besin değerinin büyük ölçüde kaybolduğu düşüncesi.
Ancak kalsiyum süt yağında bulunmuyor. Sütün büyük ölçüde sudan oluşan kısmında yer alan kalsiyum, yağın çıkarılmasıyla ortadan kalkmıyor.
Yaklaşık 200 mililitre tam yağlı sütte 236 miligram civarında kalsiyum bulunurken, diğer süt türlerinde de benzer miktarlara ulaşılabiliyor.
Yağsız sütün avantajı kalori miktarı
Yağsız sütün en önemli avantajı daha düşük kalori ve doymuş yağ içermesi. Bu nedenle kalori veya doymuş yağ tüketimini azaltmak isteyen kişiler için tercih edilebiliyor.
Bununla birlikte yağın uzaklaştırılması, doğal olarak bulunan bazı yağda çözünen vitaminlerin miktarını etkileyebiliyor. Vitaminlerle zenginleştirilmiş ürünlerde ise bu fark daha az belirgin olabiliyor.
Süt seçiminde sadece yağ oranına bakılmamalı
Süt seçerken yalnızca yağ oranını dikkate almak yanıltıcı olabiliyor. Çünkü üç süt türü arasında kalsiyum miktarı açısından büyük farklılık bulunmuyor.
Kalsiyum; kemik ve dişlerin yanı sıra kasların normal çalışması ve kanın pıhtılaşması gibi önemli vücut işlevlerinde rol oynuyor.
Özellikle yaş ilerledikçe yeterli kalsiyum almak daha önemli hale geliyor. Bu nedenle süt seçiminde yalnızca “tam yağlı mı, yağsız mı?” sorusuna değil, günlük beslenmenin tamamına bakılması gerekiyor.
En sağlıklı süt hangisi?
Araştırmaların ortaya koyduğu en önemli sonuç, herkes için tek bir “en sağlıklı” süt bulunmadığı yönünde.
Tam yağlı süt: Daha fazla kalori ve doymuş yağ içeriyor, ancak daha doyurucu olabilir.
Yarım yağlı süt: Yağ ve kalori miktarı ile besin değeri arasında dengeli bir seçenek sunuyor.
Yağsız süt: Protein ve kalsiyumdan büyük ölçüde ödün vermeden kalori ve doymuş yağ tüketimini azaltmak isteyenler için uygun olabilir.
Dolayısıyla “en sağlıklı süt” kişinin beslenme düzenine, enerji ihtiyacına ve genel sağlık hedeflerine göre değişiyor. Asıl önemli olan tek bir süt türünü kazanan ilan etmek değil, günlük beslenmenin tamamını değerlendirmek.
