Sıcak çarpmasından kalp ve böbrek rahatsızlıklarına kadar birçok ciddi riskin bulunduğu bu dönemde özellikle çocuklar, yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar ve açık havada çalışanların daha dikkatli olması gerekiyor.
İç Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Yasin Bakcan, yaz aylarını daha güvenli geçirmek için alınabilecek önlemleri sıralarken, sıcak havalarda su tüketiminden beslenmeye, klima kullanımından güneşin en yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkmamaya kadar 10 önemli noktaya dikkat çekti.
En sıcak saatlerde dışarı çıkmayın
Yaz aylarında güneş ışınlarının en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmaması öneriliyor.
Dışarı çıkılması gerekiyorsa gölgede kalınması, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması ve açık renkli, bol kıyafetler tercih edilmesi gerekiyor. Şapka kullanılması da öneriler arasında yer alıyor.
Park halindeki araçlarda çocukların, yaşlıların veya evcil hayvanların kesinlikle bırakılmaması gerektiği vurgulanıyor.
Susamayı beklemeden su için
Sıcak havalarda vücudun sıvı ihtiyacı artıyor. Günlük su ihtiyacının yaş, kilo ve sağlık durumuna göre değiştiği belirtilirken, kilogram başına en az 30 mililitre su tüketilmesi öneriliyor.
Suyun tek seferde fazla miktarda tüketilmesi yerine gün içine yayılması gerekiyor. Susama hissinin ortaya çıkması ise vücudun sıvı kaybetmeye başladığının işareti olarak değerlendiriliyor.
Sıcak çarpmasının belirtilerini bilin
Sıcak çarpması; şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, zihinsel bulanıklık, davranış değişiklikleri, aşırı yorgunluk, ağız kuruluğu, terlemede azalma ve vücut sıcaklığının 40 dereceyi aşması gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor.
İlk müdahale ve serinletme uygulamalarına rağmen şikâyetler azalmıyorsa veya bilinç durumunda değişiklik görülüyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Aşırı sıcaklar ayrıca ısı krampları, ısı yorgunluğu ve bayılmanın yanı sıra kalp, dolaşım, solunum, böbrek ve sinir sistemini etkileyen ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Sıcaklarda beslenmenizi hafifletin
Uzmanlar, sıcak havalarda sindirimi kolay yiyeceklerin tercih edilmesini öneriyor.
Kahvaltıda az yağlı peynir, taze sebzeler ve zeytin; ana öğünlerde ise ızgara veya haşlama yöntemiyle hazırlanan yemekler tercih edilebilir.
Sebze ve meyvelerin vitamin ve mineral ihtiyacının karşılanmasına yardımcı olduğu belirtilirken, şerbetli tatlılar yerine sütlü veya meyveli tatlıların tercih edilmesi öneriliyor. Uzun süre aç kalmaya neden olan şok diyetlerden ise kaçınılması gerekiyor.
İçecek seçimine dikkat edin
Çay, kahve ve gazlı içeceklerin günlük su ihtiyacını karşılamadığı belirtiliyor. Fazla tüketilmeleri sıvı dengesini de olumsuz etkileyebiliyor.
Suyun yanı sıra ayran, süt, sade maden suyu ve şekersiz komposto daha uygun seçenekler arasında gösteriliyor. Alkol ve kafein içeren içeceklerin ise sınırlandırılması öneriliyor.
Kronik hastalığı olanlar daha dikkatli olmalı
Hipertansiyon, diyabet, kalp ve böbrek hastalığı bulunan kişilerin aşırı sıcaklardan daha fazla etkilenebileceği belirtiliyor.
Bu kişilerin serin ortamlarda bulunması, düzenli sıvı tüketmesi ve güneşin en yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkmaması önem taşıyor. İlaçların dozunda veya kullanım saatinde değişiklik yapılması gerekiyorsa mutlaka hekime danışılması gerekiyor.
Klimayı doğru kullanın
Klimaların sıcak havaların etkisini azaltabileceği ancak yanlış kullanımın da sağlık sorunlarına yol açabileceği belirtiliyor.
Klima filtrelerinin düzenli temizlenmesi ve oda sıcaklığının dış ortamla aşırı fark oluşturmayacak şekilde yaklaşık 23 derece civarında tutulması öneriliyor. Ani sıcaklık değişimlerinden de kaçınılması gerekiyor.
Halsizliği hafife almayın
Yaz aylarında görülen halsizlik, baş ağrısı ve tansiyon düşüklüğü sıvı ve elektrolit kaybından kaynaklanabiliyor.
Ancak yeterli sıvı alınmasına rağmen şikâyetlerin devam etmesi veya göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bilinç bulanıklığı, bulantı ve kusma gibi belirtilerin eşlik etmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Sıcak çarpmasında ilk müdahale önemli
Sıcak çarpması yaşayan kişinin öncelikle serin bir ortama alınması, üzerindeki fazla kıyafetlerin çıkarılması ve ılık su uygulanarak vücudun soğutulması gerekiyor.
Bilinci açık kişiye su verilebileceği, ancak bilinci kapalı kişiye ağızdan sıvı verilmemesi gerektiği belirtiliyor. Kolonya dökmek veya buz gibi suyla ani soğutma yapmak gibi yanlış uygulamalardan da kaçınılması gerekiyor. Aynı anda acil sağlık desteği istenmesi önem taşıyor.
Gaziantep’te çocuklara özel dikkat
Çocukların sıvı kaybından yetişkinlere göre daha hızlı etkilenebileceği belirtiliyor. Bu nedenle özellikle Gaziantep'te sıcaklığın yüksek seyrettiği günlerde çocukların günün en sıcak saatlerinde dışarıda bırakılmaması gerekiyor.
Çocukların sık sık su içmesi, ince ve açık renkli kıyafetler giymesi ve şapka kullanması sağlanmalı. Oyun sırasında düzenli dinlenme molaları verilmesi, şekerli ve gazlı içecekler yerine su tüketmelerinin teşvik edilmesi de önem taşıyor.
