Özellikle hayvansal gıdaları az tüketenler ile emilim problemi yaşayanlarda risk daha da artıyor.
Vücudun sinir sistemi ve kan hücrelerinin sağlıklı işleyişi için ihtiyaç duyduğu B12 vitamini, beslenme yoluyla alınması gereken temel vitaminler arasında bulunuyor. Eksiklik durumunda ortaya çıkan belirtiler kişiden kişiye değişirken, bazı şikayetler zamanla daha belirgin hale gelebiliyor.
B12 eksikliği neden olur?
B12 eksikliğinin en önemli nedenlerinden biri, vitaminin yeterince alınmaması ya da vücut tarafından emilememesi.
Atrofik gastrit, pernisiyöz anemi, Crohn hastalığı, çölyak hastalığı, bağırsaklarda bakteri çoğalması veya parazit gibi sindirim sistemini etkileyen bazı durumlar B12 emilimini zorlaştırabiliyor.
Aşırı alkol tüketimi de besinlerin emilimini olumsuz etkileyebiliyor. Bunun yanında bazı ilaçlar B12 emilimini azaltabiliyor.
Hayvansal ürün tüketmeyen veganlar ile yumurta ve süt ürünlerini yeterince tüketmeyen vejetaryenlerde de B12 eksikliği riski daha yüksek olabiliyor.
Belirtileri birçok farklı şekilde ortaya çıkabiliyor
B12 eksikliği ilk dönemde günlük hayatı doğrudan etkileyen şikayetlerle kendini gösterebiliyor.
Aşırı yorgunluk, enerji kaybı, ellerde ve ayaklarda karıncalanma veya iğnelenme hissi, ağrılı ve kızarık dil, ağız ülserleri ve kas güçsüzlüğü en sık görülen belirtiler arasında bulunuyor.
Eksikliğin ilerlemesi halinde depresyon, kafa karışıklığı, hafıza sorunları, anlama güçlüğü ve karar verme yetisinde bozulma gibi psikolojik ve nörolojik belirtiler de ortaya çıkabiliyor.
Sinir sistemi üzerinde kalıcı hasar bırakabilir
Uzun süre tedavi edilmeyen B12 eksikliğinde sinir sistemiyle ilgili sorunlar gelişebiliyor. Bazı kişilerde ortaya çıkan nörolojik hasarın, eksiklik giderilse bile tamamen düzelmeyebileceği belirtiliyor.
B12 veya folat eksikliği bazı durumlarda geçici kısırlık, gebelikle ilgili komplikasyonlar ve doğumsal sorunlarla da ilişkilendirilebiliyor.
Şiddetli anemisi bulunan yetişkinlerde ise kalbin daha fazla çalışmak zorunda kalması nedeniyle kalp yetmezliği riski artabiliyor.
B12 hangi besinlerde bulunur?
B12 vitamini doğal olarak ağırlıklı şekilde hayvansal kaynaklı besinlerde bulunuyor. Et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri B12 bakımından öne çıkan besinler arasında yer alıyor.
Hayvansal ürün tüketmeyen kişiler için ise B12 ile zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler, bitkisel içecekler ve bazı özel ürünler alternatif kaynak oluşturabiliyor.
Brokoli, Brüksel lahanası ve bezelye gibi yeşil sebzeler ise B12’den çok folat açısından zengin besinler arasında bulunuyor.
Tedavi kan tahliliyle planlanıyor
B12 eksikliğinden şüphelenilmesi halinde kandaki vitamin düzeyinin ölçülmesi gerekiyor. Eksikliğin derecesine ve nedenine göre tedavide tablet veya enjeksiyon kullanılabiliyor.
Beslenmeye bağlı eksikliklerde takviye yeterli olabilirken, emilim problemi bulunan kişilerde daha uzun süreli veya düzenli enjeksiyon tedavisi gerekebiliyor.
Belirtilerin uzun sürmesi ya da giderek artması halinde yalnızca takviye kullanmak yerine eksikliğin altında yatan nedenin belirlenmesi önem taşıyor.
