Uzmanlara göre ilerleyen yaşla birlikte kalp-damar sisteminden kas yapısına, hormonal dengeden uyku düzenine kadar vücudun birçok alanında önemli değişimler yaşanabiliyor. Ancak bazı belirtilerin doğrudan "yaşlılık" olarak değerlendirilip göz ardı edilmesi ciddi sağlık sorunlarının geç fark edilmesine yol açabiliyor.
İngiltere merkezli tıbbi danışmanlık kurumu Superdrug Online Doctor uzmanlarından Dr. Babak Ashrafi, yaş alma sürecinde vücutta meydana gelen temel fizyolojik değişimleri değerlendirdi.
Uzmanlar, özellikle belirti vermeden ilerleyebilen yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği ve sürekli hale gelen uyku sorunlarının yalnızca yaşa bağlanmaması gerektiğine dikkat çekiyor.
Tansiyon ve kolesterol sessiz ilerleyebiliyor
Yaş ilerledikçe damarların esnekliğini kaybetmesi, yüksek tansiyon riskinin artmasına neden olabiliyor. Hipertansiyonun çoğu zaman belirgin bir belirti göstermeden ilerlemesi ise düzenli kontrollerin önemini artırıyor.
Kolesterol seviyelerindeki yükselme de damar sertliği ve kalp-damar hastalıkları açısından risk oluşturabiliyor. Bu nedenle uzmanlar, tansiyon ölçümlerinin ve kan değerlerinin belirli aralıklarla takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Yetişkinlerde kan basıncının sağlıklı aralıkta tutulmasının önemine dikkat çekilirken, kardiyovasküler risklerin yalnızca yaşla açıklanmaması gerektiği ifade ediliyor.
Kas kaybı kilo kontrolünü de etkiliyor
İlerleyen yaşla birlikte kas kütlesinde azalma görülebiliyor. Sarkopeni olarak adlandırılan bu süreç, günlük enerji harcamasının düşmesine ve kilo kontrolünün zorlaşmasına neden olabiliyor.
Hareketsiz yaşam tarzı kas kaybını daha da hızlandırırken, egzersiz sonrasında toparlanma süresinin uzaması ve eklem sertliklerinin artması da yaşla birlikte daha sık görülebiliyor.
Uzmanlar, bu tür değişiklikler nedeniyle fiziksel aktivitenin tamamen bırakılması yerine kişinin sağlık durumuna uygun direnç egzersizleri, kardiyo ve hareket kabiliyetini destekleyen çalışmaların sürdürülmesini öneriyor.
Hormonlar ve uyku düzeni de değişiyor
Yaş alma süreci hormonal dengede de değişikliklere yol açabiliyor. Erkeklerde testosteron seviyelerinde, kadınlarda ise özellikle menopoz döneminde östrojen seviyelerinde düşüş yaşanabiliyor.
Bu değişiklikler cinsel istekte azalma ve cinsel fonksiyon sorunlarıyla birlikte görülebiliyor. Ancak uzmanlar, özellikle sertleşme problemlerinin her zaman yalnızca yaşa veya psikolojik nedenlere bağlanmaması gerektiğini belirtiyor. Bu tür sorunların diyabet, yüksek tansiyon veya damar hastalıklarıyla da ilişkili olabileceğine dikkat çekiliyor.
Uyku düzeninde yaşanan değişiklikler de yaşlanmanın dikkat edilmesi gereken yönlerinden biri. Melatonin ve kortizol gibi hormonlardaki değişimler nedeniyle derin uyku süresi azalabilirken, gece sık uyanma veya uykuya dalmakta zorlanma gibi sorunlar ortaya çıkabiliyor.
Sürekli hale gelen uyku bozukluklarının ise yalnızca yaşlanmanın doğal sonucu olarak görülmemesi, gerektiğinde uzman değerlendirmesine başvurulması gerektiği vurgulanıyor.
Her belirtiyi yaşa bağlamayın
Uzmanlar, yaşlanma sürecinde genetik faktörlerin önemli bir payı bulunduğunu ancak yaşam tarzının da sağlık üzerinde belirleyici olduğunu ifade ediyor.
Dengeli beslenme, düzenli hareket, tütün ürünlerinden uzak durma ve rutin sağlık kontrollerinin aksatılmaması sağlıklı yaş alma sürecinde önem taşıyor.
Özellikle tansiyon, kolesterol, uyku düzeni, kas kaybı ve hormonal değişikliklerle ilişkili şikâyetlerin sürekli hale gelmesi durumunda belirtilerin "yaşlılık gereği" denilerek geçiştirilmemesi ve sağlık profesyoneline başvurulması öneriliyor.
