Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, müşterilerden alınan bahşişlerin belirli bir bölümünün havuzda toplanarak bahşiş almayan diğer personele dağıtılmasının, çalışanın ücretinden yapılan kesinti olarak değerlendirilemeyeceğine hükmetti. Kararda, çalışanın gerçek bahşiş hakkının havuz için ayrılan payın ardından kalan tutar olduğu belirtildi.
Hizmet sektöründeki bahşiş uygulamalarına ilişkin emsal niteliği taşıyan karar, uzun yıllar bir restoranda çalışan kıdemli garsonun açtığı davanın Yargıtay’a taşınmasıyla verildi.
Garson haklarını alamadığını belirterek dava açtı
Uyuşmazlık, restoranda uygulanan ortak bahşiş dağıtım sistemine itiraz eden garsonun işten ayrılmasıyla başladı.
İş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini öne süren çalışan; kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, check ücreti, ulusal bayram ve genel tatil alacakları ile yıllık izin ücretlerinin ödenmesi talebiyle İş Mahkemesi’ne başvurdu.
Davalı işveren ise garsonun asgari ücretle çalıştığını, hak ettiği ödemelerin bordroya yansıtılarak kendisine ödendiğini ve aylık kazancından “check ücreti” adı altında herhangi bir kesinti yapılmadığını savunarak davanın reddini istedi.
İş Mahkemesi garsonu haklı buldu
Davayı inceleyen İş Mahkemesi, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğine karar verdi. Garsonun fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının bulunduğu da tespit edildi.
Dosyadaki tanık anlatımları doğrultusunda, garsonun baktığı her masa için 20 TL kesinti yapıldığı kabul edildi. Buna göre check ücreti hesaplandı, daha önce ödenen primler düşüldü ve dava kısmen kabul edildi.
İşverenin karara itiraz etmesi üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi’ne taşındı. İstinaf incelemesinde işverenin başvurusu esastan reddedildi.
Yargıtay iki mahkemenin kararını bozdu
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine uyuşmazlığı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise ilk derece ve istinaf mahkemelerinden farklı bir değerlendirmede bulundu.
Yüksek Mahkeme, işletmede müşterilerden alınan bahşişlerden masa başına belirlenen bir tutarın ortak havuza aktarıldığını, burada biriken paranın ise doğrudan bahşiş almayan diğer çalışanlara dağıtıldığını belirledi.
Yargıtay, iş yerindeki bahşişten yararlanma sisteminin bu şekilde oluşturulduğu durumlarda, havuza aktarılan paranın işçinin ücretinden yapılmış haksız bir kesinti olarak kabul edilemeyeceğine hükmetti.
Gerçek bahşiş hakkı kalan tutar olacak
Kararda, müşterilerden alınan bahşişin belirli bölümünün diğer çalışanlara dağıtılmak üzere ayrılmasının ardından kalan miktarın, garsonun hak ettiği gerçek bahşiş olarak değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Yargıtay ayrıca garsonun bahşiş almadığı dönemlerde de sabit bir kesinti yapıldığı yönündeki iddiasını değerlendirdi. İspat yükümlülüğünün çalışanda bulunduğuna işaret eden Yüksek Mahkeme, söz konusu iddianın somut delillerle kanıtlanamadığını belirtti.
Bu gerekçelerle Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, çalışanın check ücreti talebinin reddedilmesi gerekirken kabul edilmesini hatalı bularak kararı bozdu.
