Güneydoğu Anadolu'nun kuru meyve ihracatı, 2025 yılının ilk 9 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 22,9 azalarak 183 milyon 909 bin dolara geriledi. Bölgeden 93 ülkeye yapılan ihracatın miktarı da yüzde 30,5 düşüşle 21 bin 387 ton oldu. Güneydoğu Anadolu Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Murat Bakır, düşüşe rağmen kuru incir, ceviz ve bazı pazarlarda önemli artışlar kaydedildiğini açıkladı.
Geçen yılın ilk 9 ayında 238 milyon 413 bin dolar olan kuru meyve ihracatının bu yıl gerilediğini belirten Bakır, ürün ve pazar çeşitliliğindeki gelişmelerin sektör açısından umut verdiğini söyledi.
İhracatın lideri kuru kayısı oldu
Bölgenin kuru meyve ihracatında ilk sırayı 65 milyon 837 bin dolarla kuru kayısı aldı. Antep fıstığı 64 milyon 81 bin dolarla ikinci sırada yer alırken, diğer meyve kuruları 19 milyon 551 bin dolar, kuru incir 18 milyon 221 bin dolar ve ceviz 6 milyon 39 bin dolarlık ihracatla sıralandı.
Kuru kayısı ve Antep fıstığının toplam kuru meyve ihracatının yüzde 70,6'sını oluşturduğunu belirten Bakır, bazı ürün gruplarında yaşanan düşüşlere rağmen belirli ürünlerde artış kaydedildiğini ifade etti.
Geçen yılın aynı döneminde 11 milyon 728 bin dolar olan kuru incir ihracatı, yüzde 55,4 artarak 18 milyon 221 bin dolara yükseldi. Miktar bazında da yüzde 63,4 artışla 3 bin 77 tona ulaşıldı.
Ceviz ihracatı yüzde 40 artışla 6 milyon 39 bin dolara çıkarken, miktar bazında yüzde 33 artışla 721 ton olarak gerçekleşti. Badem ihracatı yüzde 190,3 artarak 664 bin dolara, erik kurusu ihracatı ise yüzde 69,5 yükselerek 302 bin dolara ulaştı.
Bakır, ürünlerdeki artışlara ilişkin değerlendirmesinde, "Geçen yılın aynı dönemine göre tabloda bir miktar gerileme görülse de, bazı ürünlerimiz ve alternatif pazarlarımızdaki büyüme ivmesi oldukça sevindiricidir. Özellikle kuru incir ihracatımızda yüzde 55,4, ceviz ihracatımızda ise yüzde 40'lık artış kaydedilmesi sektörümüz adına çok kıymetlidir" dedi.
Almanya ilk sırada, Polonya ve Brezilya yükselişte
Güneydoğu Anadolu'dan 9 ayda 93 ülkeye gerçekleştirilen kuru meyve ihracatında Almanya, 34 milyon 749 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Almanya'yı 20 milyon 926 bin dolarla İtalya, 15 milyon 90 bin dolarla ABD, 10 milyon 25 bin dolarla Fransa ve 8 milyon 479 bin dolarla Kazakistan izledi.
Alternatif pazarlardaki artışlara da dikkat çeken Bakır, Polonya'ya ihracatın yüzde 84,2 artarak 8 milyon 266 bin dolara, Brezilya'ya ihracatın ise yüzde 65,7 yükselerek 7 milyon 100 bin dolara ulaştığını bildirdi. Hindistan'a yapılan ihracat da yüzde 261,8 artışla 3 milyon 398 bin dolar oldu.
Ülke gruplarına göre ihracatta 93 milyon 53 bin dolarla Avrupa Birliği ülkeleri ilk sırada yer aldı. AB ülkelerinin toplam ihracattaki payı yüzde 50,6 olarak kaydedildi. Amerika ülkelerine 27 milyon 301 bin dolar, Türk Cumhuriyetlerine 16 milyon 124 bin dolar, Asya ve Okyanusya ülkelerine ise 13 milyon 161 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Asya ve Okyanusya ülkelerine yapılan ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 45 arttı.
"Yeni pazarlara açılacağız"
Bölgenin kuru meyve üretimi ve ihracatında önemli bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Murat Bakır, önümüzdeki dönemde mevcut pazarlardaki kayıpları telafi etmeyi ve yeni pazarlara açılmayı hedeflediklerini belirtti.
Bakır, "Güneydoğu Anadolu, kuru meyve üretimi ve ihracatında köklü bir geçmişe ve eşsiz bir potansiyele sahiptir. Önümüzdeki süreçte temel hedefimiz; mevcut pazarlarımızdaki kayıpları hızla telafi etmek, yepyeni pazarlara kapı aralamak, ürün çeşitliliğimizi artırmak ve bölgemizin ihracatını çok daha ileri seviyelere taşımak olmalıdır" ifadelerini kullandı.
