Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş'ın aktardığı bilgilere göre, bu hakların önemli bir bölümü engellilik oranı, rapor durumu, gelir ve sahip olunan taşınmaz ya da araç gibi çeşitli şartlara bağlı olarak uygulanıyor. Bu nedenle başvuru öncesinde güncel mevzuatın ve kişiye özel koşulların kontrol edilmesi gerekiyor.
Engelli çalışanlara gelir vergisi indirimi
Engelli çalışanlar açısından öne çıkan desteklerden biri gelir vergisi indirimi. Sağlık kurulu raporunda belirlenen çalışma gücü kaybı oranına göre engellilik dereceleri belirleniyor.
Çalışma gücünün en az yüzde 80'ini kaybedenler birinci derece, en az yüzde 60'ını kaybedenler ikinci derece, en az yüzde 40'ını kaybedenler ise üçüncü derece engellilik kapsamında değerlendirilebiliyor.
Gelir vergisi indirimi, vergi matrahının düşmesine bağlı olarak çalışanın net gelirine olumlu yansıyabiliyor. Mevzuatta belirtilen şartların sağlanması halinde bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan çalışanlar da bu haktan yararlanabiliyor.
Araç alımında ÖTV ve MTV istisnası
Engelli vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de araç alımındaki ÖTV istisnası.
Engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan vatandaşlar, diğer yasal şartları da karşılamaları halinde ÖTV istisnasından yararlanabiliyor. Oranı yüzde 90'ın altında olan ortopedik engelli vatandaşlar için ise aracın özel tertibatı, engel durumu ve sürücü belgesi gibi farklı koşullar dikkate alınıyor.
Gerekli şartları taşıyan engelli vatandaşların araçları için Motorlu Taşıtlar Vergisi bakımından da istisna uygulanabiliyor.
Tek konutta emlak vergisi avantajı
Engelli vatandaşlara sağlanan bir diğer kolaylık ise emlak vergisinde uygulanıyor.
Brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek konuta sahip engelli vatandaşlar, gerekli şartları karşılamaları halinde sıfır oranlı bina vergisinden yararlanabiliyor.
Konutun kiraya verilmiş olması da şartların sağlandığı durumlarda tek başına bu haktan yararlanmaya engel olmayabiliyor. Başvurular taşınmazın bağlı bulunduğu belediyeye yapılıyor.
Su ve iletişim hizmetlerinde indirim
Engelli vatandaşlara yönelik destekler vergi uygulamalarıyla sınırlı kalmıyor. Bazı belediyeler su faturalarında engellilere yönelik indirimler uygularken, GSM operatörleri, internet ve sabit telefon hizmeti sağlayıcıları da çeşitli indirimli tarife ve kampanyalar sunabiliyor.
Ancak indirim oranları ve yararlanma koşulları kurumlara göre değişebiliyor. Bu nedenle vatandaşların bağlı oldukları belediye ve hizmet aldıkları şirketlerden güncel şartları öğrenmesi gerekiyor.
Bazı ürünlerde gümrük vergisi muafiyeti
Engelli bireylerin kullanımına özel olarak üretilen bazı araç, gereç ve tıbbi cihazların yurt dışından getirilmesinde de belirli şartlar altında gümrük vergisi muafiyeti uygulanabiliyor.
Bu uygulamada ürünün niteliği, kullanım amacı ve mevzuatta belirtilen diğer şartların karşılanması gerekiyor.
Başvuru öncesi güncel şartlar kontrol edilmeli
Engelli vatandaşlara yönelik hakların önemli bir bölümü otomatik olarak uygulanmıyor. Vatandaşların ilgili kurumlara başvurarak gerekli belgeleri sunması gerekiyor.
Gelir vergisi indirimi için gerekli evraklarla vergi birimlerine, emlak vergisi avantajı için ise taşınmazın bağlı bulunduğu belediyeye başvuruluyor. Araç alımındaki ÖTV istisnasında ise engellilik oranı, engel türü, araç özellikleri ve güncel yasal sınırlar birlikte değerlendiriliyor.
Uzmanlar, başvuru yapılmadan önce güncel mevzuatın kontrol edilmesini öneriyor. Çünkü istisnaların kapsamı, parasal sınırlar ve başvuru koşulları zaman içinde değişebiliyor.
