Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ali Baran Budak, özellikle kadınlarda sık görülen lipödem hastalığının çoğu zaman obeziteyle karıştırıldığını belirterek, diyet ve egzersize rağmen bacaklarda incelme olmamasının hastalık açısından önemli bir uyarı işareti olduğunu söyledi.
Lipödemin yalnızca estetik bir sorun olmadığını vurgulayan Budak, hastalığın ağrıya, hareket kısıtlılığına ve yaşam kalitesinde belirgin düşüşe neden olabilen kronik ve ilerleyici bir tablo olduğunu ifade etti. Tanının gecikmesinin en önemli nedenlerinden birinin hastalığın kilo problemiyle karıştırılması olduğunu kaydetti.
Hastalığın genellikle ergenlik, gebelik ve menopoz gibi hormonal değişim dönemlerinde ortaya çıktığını ya da belirginleştiğini belirten Budak, aile öyküsünün sık görülmesinin genetik yatkınlığa işaret ettiğini dile getirdi.
Lipödem ile obezitenin birbirinden farklı hastalıklar olduğunun altını çizen Budak, obezitede yağ dokusunun tüm vücutta arttığını, lipödemde ise yağlanmanın özellikle bacak, kalça ve bazı hastalarda kollarda simetrik şekilde yoğunlaştığını söyledi. Hastaların kilo vermelerine rağmen bacaklarında incelme sağlayamadığını belirten Budak, "Kilo veriyorum ama bacaklarım incelmiyor" şikayetinin dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Lipödem hastalarında simetrik bacak kalınlaşması, dokunmakla ağrı, kolay morarma, gün sonunda artan ağırlık hissi, hareket sırasında rahatsızlık ve diyet ile egzersize rağmen düzelmeyen bölgesel yağlanmanın en sık görülen belirtiler arasında yer aldığını aktaran Budak, bu şikayetlerin zamanla günlük yaşamı olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Lipödem ile lenfödemin karıştırılmaması gerektiğini belirten Budak, lipödemin yağ dokusu hastalığı, lenfödemin ise lenf sıvısının dokularda birikmesi sonucu gelişen farklı bir hastalık olduğunu ifade etti. Lipödemde ayakların genellikle etkilenmediğini, lenfödemde ise ayak ve ayak parmaklarında da şişlik görüldüğünü kaydetti.
Tanının ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayene ile konulduğunu belirten Budak, gerekli görülen hastalarda Doppler ultrasonografi gibi görüntüleme yöntemleriyle toplardamar hastalıkları ve diğer dolaşım bozukluklarının dışlanabildiğini söyledi.
Tedavinin hastalığın evresi, klinik bulguları ve hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre planlandığını vurgulayan Budak, tedavi öncesinde yapılan ayrıntılı doku değerlendirmesi ve cilt altı doku haritalamasının doğru tedavi planlamasında önemli rol oynadığını ifade etti.
Budak, tedavide sağlıklı beslenme, kilo kontrolü, düzenli egzersiz, kompresyon tedavileri, manuel lenf drenajı, fizyoterapi uygulamaları ve ağrı yönetiminin temel yaklaşımlar arasında yer aldığını, uygun hastalarda lazer lipoliz uygulamalarının da kişiye özel olarak değerlendirilebildiğini belirtti.
Lipödem tedavisinde tek bir cihaz ya da yöntemin yeterli olmadığını vurgulayan Budak, bilimsel kanıtlarla desteklenen güncel tedavi yaklaşımlarının esas alınması gerektiğini söyledi. Erken tanının hastalığın ilerlemesini yavaşlatarak yaşam kalitesinin korunmasına önemli katkı sağladığını ifade eden Budak, özellikle diyet ve egzersize rağmen bacaklarında incelme olmayan, kolay moraran, ağrı ve ağırlık hissi yaşayan kadınların vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
