Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nde (TOGÜ), doğal bitki özlerinden geliştirilen ve çocukların da güvenle kullanabilmesi hedeflenen kene kovucu sprey için yürütülen Ar-Ge çalışmaları hız kesmeden devam ediyor. Araştırmalarda, ürünün koruyuculuk süresinin uzatılması ve daha etkili hale getirilmesi amaçlanıyor.
TOGÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü bünyesinde faaliyet gösteren Hijyenlab Ar-Ge ve Ür-Ge Laboratuvarı'nda yürütülen projede, tamamen doğal bitki özlerinden oluşan formülle kenenin insanı algılamasının engellenmesi hedefleniyor. Çalışmalara laboratuvarda eğitim gören öğrenciler de akademisyenlerle birlikte aktif olarak katkı sunuyor.
Yaz aylarında artış gösteren kene kaynaklı sağlık risklerine karşı geliştirilen projede, insan sağlığına zarar vermeyen doğal içeriklerle kenelerin insanı koku, nefes ve vücut ısısı yoluyla algılamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Akademisyenler ve öğrenciler, mevcut formülün koruyuculuk süresini artıracak yeni bileşenler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
TOGÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Yılmaz, üniversitede yürütülen bilimsel çalışmaların toplumsal faydaya dönüşmesini önemsediklerini belirterek, yaz aylarında artan kene kaynaklı sağlık risklerine karşı geliştirilen ürünün vatandaşlar için önemli bir alternatif olabileceğini söyledi.
Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesindeki Hijyenlab Ar-Ge ve Ür-Ge Laboratuvarı'nda biyoloji ve kimya bölümü akademisyenlerinin ortak çalışmalarıyla kene kovucu ürün geliştirildiğini ifade eden Yılmaz, gerekli resmi ruhsat süreçlerinin tamamlanmasının ardından doğal ürünü vatandaşların kullanımına sunmayı hedeflediklerini kaydetti.
Ürünün tamamen doğal bitki özlerinden geliştirildiğini vurgulayan Yılmaz, insan sağlığı üzerinde herhangi bir yan etki oluşturmamasının hedeflendiğini belirterek, bu sayede vatandaşların açık alanlarda daha güvenli vakit geçirebileceğine inandıklarını dile getirdi.
Projeyi yürüten TOGÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü Organik Kimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yakup Budak ise kene konusunda bugüne kadar daha çok tedavi ve müdahale yöntemlerinin konuşulduğunu, geliştirdikleri projeyle soruna farklı bir yaklaşım getirdiklerini söyledi.
Budak, kenelerin insanı nefes, vücut ısısı ve koku yoluyla algıladığını belirterek, geliştirdikleri doğal formül sayesinde kenenin koku alma duyusunu bloke etmeyi amaçladıklarını ifade etti. Bu sayede kenelerin insanı hedef olarak algılayamayacağını ve tutunmadan uzaklaşacağını dile getiren Budak, asıl hedeflerinin kene temasını en baştan engellemek olduğunu vurguladı.
Piyasada bulunan birçok kene kovucu ürünün etkisinin kısa sürdüğünü belirten Budak, geliştirdikleri özel sabitleme teknolojisi sayesinde bitki özlerinin hem ciltte hem de kıyafet üzerinde daha uzun süre kalmasını sağlamayı hedeflediklerini söyledi. Amaçlarının insanların piknikte, tarlada ve doğada daha güvenli vakit geçirebilmesi, çocukların ise parklarda endişe duymadan oynayabilmesi olduğunu ifade etti.
Projede görev alan TOGÜ Kimya Bölümü öğrencisi Miray Yılmaz, laboratuvarda kozmetik ürünler ve ilaç geliştirme alanında çalışmalar yürüttüklerini belirterek, kene kaynaklı hastalıkların birçok insanı etkilediğini, bu nedenle geliştirdikleri ürünün toplum sağlığı açısından önemli olduğunu söyledi. Daha uzun süre koruyuculuk sağlayan, güvenli ve etkili bir formül geliştirmek için bilimsel veriler ışığında çalışmalarını sürdürdüklerini ifade etti.
Türkmenistan uyruklu TOGÜ öğrencisi Marin Niyazmi de laboratuvarda yürütülen Ar-Ge çalışmalarında görev almaktan gurur duyduğunu belirterek, danışman akademisyenleri eşliğinde kene kovucu sprey geliştirme çalışmalarına katkı sunduğunu söyledi. Üniversitede yürütülen projenin toplum sağlığı açısından önemli sonuçlar doğurmasını temenni etti.
