Sakarya Üniversitesinde (SAÜ) geliştirilen yerli yapay zeka uygulaması "Makam Besteci AI", Türk müziğinin 164 makamı ve 87 usulünde eser üretebiliyor. Yüksek lisans öğrencisi Emin Şükrü Demir tarafından, Doç. Dr. Mahir Mak danışmanlığında geliştirilen uygulamanın 2027 yılında ücretsiz olarak kullanıma açılması hedefleniyor.
SAÜ Devlet Konservatuvarı Çalgı Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Mahir Mak'ın danışmanlığında yürütülen proje, yapay zeka destekli müzik üretiminde Türk müziğinin kendine özgü ses sistemi ve makam yapısının doğru şekilde temsil edilmesini amaçlıyor.
İnternet ortamındaki veri setleriyle eğitilen uygulama, farklı makamlarda ve usullerde eser oluşturabiliyor. Üretilen eserlerin nota çıktısı alınabilirken, Türk müziğine özgü enstrümanlarla seslendirme ve eserler üzerinde düzenleme yapma imkanı da sunuluyor.
Türk müziğine özgü uygulama eksikliği fark edildi
Mevcut yapay zeka uygulamalarının ağırlıklı olarak Batı müziği verileriyle geliştirildiğini belirten proje danışmanı Doç. Dr. Mahir Mak, Türk müziğinin kendine özgü ses sisteminin bu uygulamalarda yeterince temsil edilmediğini söyledi.
Öğrencisiyle yaklaşık bir yıldır proje üzerinde çalıştıklarını aktaran Mak, uygulamanın yalnızca müzik üretimiyle sınırlı olmadığını, eğitim ve ses kayıt teknolojilerine yönelik farklı arayüzler de içerdiğini ifade etti.
Kültür ve Turizm Bakanlığının destekleriyle çalıştayı gerçekleştirilen projenin farklı alanlarda kullanılabilecek geniş kapsamlı bir uygulama olarak tasarlandığını belirten Mak, yazılımın bilgisayar, tablet ve telefon üzerinden ücretsiz erişime açılmasının planlandığını kaydetti.
3 bin eserden oluşan veri setinden yararlanıldı
Uygulamanın geliştiricisi yüksek lisans öğrencisi Emin Şükrü Demir ise müzik eğitimi ile bilgisayar programcılığı alanındaki birikimini projede bir araya getirdiğini belirtti.
Türk müziğinin köklü bir kültürel geçmişe sahip olduğunu ancak yapay zeka uygulamalarında Batı müziğinin daha fazla temsil edildiğini ifade eden Demir, bu eksiklikten yola çıkarak projeyi geliştirmeye başladıklarını söyledi.
Çalışmada Prof. Dr. İbrahim Karaosmanoğlu'na ait 2 bin 200 eserlik veri setinin güncellenerek 3 bin esere çıkarılmış halinden yararlanıldığını aktaran Demir, veri setinde halk müziği, sanat müziği ve anonim eserlerin bulunduğunu kaydetti.
Demir, geliştirilen uygulamayla Türk müziğinin 164 makamında ve 87 usulünde eser üretilebildiğini belirterek, bestelerin nota çıktısının alınabildiğini, Türk müziği enstrümanlarıyla seslendirilebildiğini ve üzerinde düzenlemeler yapılabildiğini ifade etti.
