İngiltere'de 25 yıl önce bir kil ocağında bulunan dinozor fosili, bilim insanlarının incelemeleri sonucunda yeni bir cins ve tür olarak tanımlandı. Yaklaşık 125 milyon yıl önce yaşadığı belirlenen otçul dinozora "Paludohadros proudlovii" adı verildi. Keşfin, müze koleksiyonlarında uzun yıllardır korunan diğer fosillerin de yeniden incelenmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Güney İngiltere'nin Erken Kretase döneminde sulak alanlarla kaplı olduğu dönemde yaşayan dinozorun yaklaşık 5 metre uzunluğunda ve 1,5 ila 2 ton ağırlığında olduğu belirtildi. Dört ayak üzerinde hareket eden hayvanın kemiklerinin tam gelişmemiş olması, fosilin genç bir bireye ait olduğunu ortaya koydu. Yetişkin bir Paludohadros'un bu boyutun iki katına ulaşmış olabileceği tahmin ediliyor.
Baryonyx İle Aynı Bölgede Yaşamış
Paludohadros, yaklaşık 125 milyon yıl önce aynı bölgede yaşayan etçil Baryonyx walkeri ile aynı ekosistemi paylaştı. Surrey'deki aynı kil ocağında 1983 yılında keşfedilen Baryonyx, özellikle balıklarla beslenmesiyle biliniyor.
Londra Doğa Tarihi Müzesi ve Birmingham Üniversitesinden araştırmanın kıdemli yazarı Profesör Susannah Maidment, Paludohadros fosillerinin Baryonyx kalıntılarının bulunduğu noktaya yaklaşık 100 metre mesafede ortaya çıkarıldığını belirtti.
Maidment, Baryonyx'in son yemeğinde genç bir iguanodontian bulunduğuna ilişkin kanıtların, etçil dinozorun başka dinozorlarla da beslenmiş olabileceğini gösterdiğini ifade etti. Söz konusu kalıntıların hangi türe ait olduğunun kesin olarak belirlenemediğini aktaran Maidment, Baryonyx'in genç Paludohadros bireylerini avlamış olabileceğini kaydetti.
Eski Fosiller Yeniden İnceleniyor
Paludohadros, karakteristik başparmak dikenleriyle bilinen otçul dinozor grubu iguanodontianlar arasında yer alıyor. Güney İngiltere'de bulunan bu gruba ait fosiller uzun yıllar Iguanodon veya Mantellisaurus cinsleri altında değerlendirildi.
Doğa Tarihi Müzesi araştırmacılarının 2023 yılında Mantellisaurus üzerine yayımladığı ayrıntılı bilimsel çalışma, daha önce gözden kaçan anatomik farklılıkların belirlenmesini sağladı. Bu çalışmalar sonucunda Brighstoneus, Comptonatus, Istiorachis ve son olarak Paludohadros gibi farklı iguanodontian cinsleri tanımlandı.
Yeni araştırma kapsamında 1950'li yıllarda toplanan bazı fosillerin de Paludohadros'a ait olduğu belirlendi. Böylece yeni türün bazı örneklerinin, bilim dünyasında ayrı bir cins olarak tanınmasından onlarca yıl önce müze koleksiyonlarında korunduğu ortaya çıktı.
Adı Taş Ocağı Çalışanının Anısına Verildi
Paludohadros'a ait ilk fosil, 2001 yılında Surrey'deki Ewhurst tuğla ve kiremit fabrikasının kil ocağında bulundu ve daha sonra Doğa Tarihi Müzesine bağışlandı.
Dinozorun cins adı, bataklık anlamına gelen Latince "palus" kelimesinden türetildi. Tür adı "proudlovii" ise taş ocağında çalışan ve daha sonra yönetici konumuna yükselen Will Proudlove'un anısına verildi.
Dinozorun keşfinden kısa süre önce 35 yaşında hayatını kaybeden Proudlove'un fosillere büyük ilgi duyduğu belirtildi. Eşi Rachael Proudlove, eşinin kil tabakalarının çıkarılması sırasında yeni fosiller bulunması ihtimalinden heyecan duyduğunu anlattı.
2001 yılında kazı çalışmalarını izlemeye davet edildiklerini belirten Rachael Proudlove, fosilin yalnızca yeni bir tür değil, aynı zamanda yeni bir cins olarak tanımlanmasının kendileri için şaşırtıcı olduğunu söyledi. Eşinin adının ve mirasının dinozorda yaşayacak olmasından mutluluk ve onur duyduklarını ifade etti.
Müze Koleksiyonlarında Yeni Keşifler Bekleniyor
Araştırma, Londra Doğa Tarihi Müzesi ve Sao Paulo Üniversitesinde doktora öğrencisi olan Ricardo Sacamoto tarafından yürütüldü.
Sacamoto, müzenin geniş iguanodontian fosil koleksiyonunu inceleyerek daha önce tanımlanmamış türlere işaret edebilecek anatomik farklılıkları araştırmayı sürdürecek.
Paludohadros'un tanımladığı ilk yeni tür olduğunu belirten Sacamoto, keşif sürecinin kendisi için unutulmaz olduğunu ifade etti. Müze koleksiyonlarında yapılacak incelemelerin, bilim dünyası tarafından henüz tanınmamış başka dinozor türlerinin ortaya çıkarılmasına katkı sağlayabileceğini kaydetti.
