Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki yatırımları, yerli sanayi için yeni üretim ve teknoloji fırsatlarını beraberinde getiriyor. Giresun Üniversitesi'nde düzenlenen konferansta konuşan Prof. Dr. Ayhan Kara, Giresunlu firmaların nükleer sanayi tedarik zincirinde yer alabileceğini belirterek mekanik imalat, otomasyon, yazılım ve mühendislik alanlarına dikkat çekti.
Giresun Üniversitesi ev sahipliğinde Rektörlük Şehit Ömer Halisdemir Konferans Salonu'nda "Giresun'dan Geleceğin Teknolojilerine: Nükleer Sanayide Yeni Fırsatlar" başlıklı konferans düzenlendi. Giresun Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi ve Nükleer Bilimler Uzmanı Prof. Dr. Ayhan Kara'nın konuşmacı olduğu programda, nükleer enerji teknolojileri, sanayi üretimi, yerli firmaların potansiyeli ve küresel tedarik zinciri değerlendirildi.
Türkiye'nin nükleer enerji üretimine geçişinin yalnızca yeni bir enerji kaynağı anlamına gelmediğini belirten Kara, bu sürecin aynı zamanda yeni bir teknoloji ve sanayi alanı oluşturduğunu ifade etti.
"Üretim yalnızca parça imalatı değildir"
Nükleer santrallerin çalışma sistemine ilişkin teknik bilgiler paylaşan Kara, reaktörlerde uranyum-235 çekirdeklerinin parçalanmasıyla açığa çıkan enerjinin elektrik üretiminde kullanıldığını anlattı. Santrallerin çok sayıda mekanik ve elektronik bileşenden oluştuğunu belirten Kara, bu nedenle üretimde güvenlik ve kalite standartlarının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Nükleer sanayide kullanılan parçaların yüksek sıcaklık, basınç ve zorlu çalışma koşullarına dayanıklı olması gerektiğini kaydeden Kara, üretimin her aşamasının kayıt altına alınması ve belgelenmesinin zorunlu olduğunu dile getirdi. Bir parçanın yalnızca sağlam olmasının yeterli olmadığını belirten Kara, teknik yeterliliğin bilimsel verilerle kanıtlanması gerektiğini söyledi.
Giresunlu firmalara tedarik zinciri fırsatı
Nükleer sanayinin çok sayıda sektörü kapsadığını ifade eden Kara, mekanik imalat, elektrik-elektronik, otomasyon, kontrol sistemleri, sensörler, yazılım ve malzeme teknolojilerinin bu alanda önemli yer tuttuğunu belirtti.
Giresun'daki firmaların mevcut üretim kapasitelerini geliştirerek sektöre dahil olabileceğini aktaran Kara, vana, pompa bileşenleri, boru bağlantıları ve yardımcı ekipmanların üretilebilecek ürünler arasında bulunduğunu kaydetti.
Firmaların başlangıçta reaktörlerin en kritik parçalarına odaklanmak yerine yardımcı sistemler, mekanik bileşenler, kontrol ve izleme teknolojileri ile mühendislik yazılımlarına yönelmesinin daha uygun olacağını ifade eden Kara, belirli ürün gruplarında uzmanlaşan Giresunlu işletmelerin uluslararası pazarlara da üretim yapabileceğini söyledi.
Küçük modüler reaktörlere dikkat çekti
Nükleer enerji alanında küçük modüler reaktör (SMR) teknolojilerinin öneminin arttığını belirten Kara, bu sistemlerin daha düşük kapasiteli ve modüler yapıda geliştirildiğini anlattı.
Büyük teknoloji şirketleri, veri merkezleri ve yapay zeka uygulamalarının artan enerji ihtiyacının nükleer teknolojilere ilgiyi artırdığını kaydeden Kara, küçük modüler reaktörlerin daha ileri mühendislik çözümleri gerektirebileceğine dikkat çekti. Türkiye'de de yerli reaktör tasarımı geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
Üniversite-sanayi iş birliği çağrısı
Giresun'un nükleer sanayi alanında gelişebilmesi için üniversiteler, sanayiciler ve Ar-Ge ekiplerinin ortak hareket etmesi gerektiğini vurgulayan Kara, firmaların üretim kabiliyetlerinin analiz edilmesi ve uygun ürün gruplarının belirlenmesinin önemine değindi.
Üretim öncesinde tasarım, simülasyon, dijital ikiz, prototip ve test süreçlerinin önemine dikkat çeken Kara, üniversitelerin mühendislik hesaplamaları, Ar-Ge ve test altyapısıyla sanayicilere destek sağlayabileceğini belirtti. PLC, SCADA, simülasyon yazılımları ve dijital kontrol teknolojilerinin de nükleer santrallerde önemli görevler üstlendiğini kaydeden Kara, gençleri bu alanlarda araştırma yapmaya davet etti.
Akkuyu ve Sinop nükleer güç santrali projelerinin yerli firmalar için fırsatlar oluşturabileceğini belirten Kara, Giresunlu işletmelerin çelik konstrüksiyon, elektrik sistemleri, otomasyon ve yardımcı ekipman üretimi gibi alanlarda katkı sunabileceğini söyledi.
Kara, Giresun'un nükleer sanayi tedarik zincirinde yer almasının doğru adımlarla mümkün olabileceğini belirterek, bu sürecin sanayiciler, üniversite, akademisyenler, gençler ve ülke ekonomisi açısından kazanım sağlayacağını ifade etti.
