Kış mevsiminin gelmesi ve hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte üst solunum yolu enfeksiyonu vakalarında artış yaşanırken, uzmanlar grip ile soğuk algınlığının birbirine karıştırılmaması konusunda uyarıyor. Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş, gripte yüksek ateş, şiddetli öksürük ve günlük yaşamı zorlaştıran kas-eklem ağrılarının görüldüğünü belirterek özellikle risk grubundakilerin grip aşısı yaptırmasının önemine dikkat çekti.
Kasım ayında havaların soğumasıyla birlikte polikliniklere üst solunum yolu enfeksiyonu şikayetiyle başvuranların sayısında artış başladı. Hitit Üniversitesi Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş, mevsim geçişlerinde enfeksiyonların daha sık görüldüğünü, kalabalık ortamlarda bulaş riskinin arttığını söyledi.
Solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan virüslerin temas ve damlacık yoluyla yayıldığını belirten Çelikbaş, öksürme, hapşırma ve burun silme sırasında çevreye saçılan salgıların hastalığın bulaşmasına neden olabildiğini ifade etti. Özellikle okul ortamlarında çocukların birbirlerine hastalık bulaştırma riskinin yüksek olduğunu kaydeden Çelikbaş, mevsim geçişlerinde vaka sayılarının bu nedenle arttığını dile getirdi.
Çocuklara hijyen alışkanlığı kazandırılmalı
Çocukların hastalıklardan korunmasında el hijyeninin önemli olduğunu vurgulayan Çelikbaş, özellikle ilk kez kreş veya anaokulu gibi toplu ortamlara giren çocukların bağışıklık düzeyleri oluşana kadar daha sık hastalanabildiğini belirtti.
Virüslerin masa gibi ortak kullanılan yüzeylere bulaşabildiğini, çocukların bu yüzeylere dokunduktan sonra ellerini ağızlarına götürerek enfeksiyona yakalanabildiğini anlatan Çelikbaş, çocuklara sık sık el yıkama alışkanlığı kazandırılması gerektiğini söyledi. Öksürme ve hapşırma sırasında ağzın elle değil, kolun iç yüzüyle kapatılmasının da bulaşın önlenmesine yardımcı olacağını kaydetti.
Hastalığın bulaşmasının ardından belirtilerin bir iki gün içinde ortaya çıkabildiğini belirten Çelikbaş, hastaların semptomlar ortadan kalkıncaya kadar en az 4-5 gün bulaştırıcı olabileceğine işaret etti. Çelikbaş, hasta çocukların bu süre boyunca okula gönderilmemesinin hastalığın yayılmasını azaltacağını ifade etti.
"Grip, soğuk algınlığından çok farklı"
Grip ile soğuk algınlığının sık sık karıştırıldığını belirten Çelikbaş, iki hastalığın belirtilerinin birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.
Soğuk algınlığının halsizlik, baş ağrısı, burun akıntısı ve hapşırık gibi belirtilerle seyrettiğini aktaran Çelikbaş, gripte ise ateş, ciddi öksürük ve yataktan kalkmayı zorlaştıracak düzeyde kas-eklem ağrılarının görüldüğünü kaydetti.
Çelikbaş, "Grip dediğimiz tablo, soğuk algınlığından çok farklıdır. Soğuk algınlığı biraz halsizlik, biraz baş ağrısı, burun akıntısı, hapşırık gibi semptomlarla ilerlerken, gripte ateş, ciddi öksürük, yataktan kalkmayı zorlaştıracak kadar kas eklem ağrısı var. Grip çok ağır, farklı bir tablo" dedi.
Grip aşısı olduğu halde hastalandığını söyleyen kişilerin çoğunda görülen tablonun soğuk algınlığı olduğunu belirten Çelikbaş, yaşlılar, kronik akciğer hastaları, böbrek ve karaciğer yetmezliği bulunanlar, kanser tedavisi görenler ile bağışıklığı baskılanmış kişilerin yanında bulunan hastaların maske kullanması gerektiğini vurguladı.
Risk grubundakilere aşı önerisi
Grip aşısının her yıl Dünya Sağlık Örgütünün önerileri doğrultusunda yeniden hazırlandığını belirten Çelikbaş, aşılamanın eylül sonu ve ekim başında başlamasının uygun olduğunu, aralık ayı sonuna kadar da aşı yapılabileceğini ifade etti.
Özellikle risk grubundaki kişilerin aşılanmasını önemsediklerini dile getiren Çelikbaş, gribin ardından bakteriyel zatürre, ensefalit ve farklı komplikasyonların gelişebildiğini söyledi. Aşının koruyuculuğunun yüzde 100 olmadığını, hastalığa yakalanmayı önleme oranının yaklaşık yüzde 60 seviyesinde bulunduğunu aktaran Çelikbaş, buna rağmen aşının hastaneye yatışları ve grip kaynaklı ölümleri önlemede etkili olduğunun gösterildiğini kaydetti.
Tedavide ilk 48 saat önemli
Soğuk algınlığında temel yaklaşımın istirahat olduğunu belirten Çelikbaş, gripte ise belirtilerin başlamasından sonraki ilk 48 saat içinde sağlık kuruluşuna başvurulması halinde antiviral tedavi uygulanabildiğini söyledi. Bu tedavinin hastalık süresini kısaltabildiğini, hastaneye yatış ve ölüm riskini azaltabildiğini ifade etti.
Tedavi sürecinin aile hekimleri tarafından da yönetilebildiğini kaydeden Çelikbaş, soğuk algınlığı veya grip şikayetiyle doğrudan acil servislere başvurulmasını önermediğini belirtti.
