Karabük Üniversitesi (KBÜ) Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Mesut Özdağ'ın yürütücülüğünü yaptığı LOCUS projesi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) 1002-A Hızlı Destek Modülü kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
“Çapraz Görünümlü Görüntüler ve Sensör Füzyonuna Dayalı GPS Bağımsız Otonom Konumlandırma Sistemi” başlıklı projeyle, GPS sinyalinin bulunmadığı veya güvenilir olmadığı ortamlarda otonom sistemlerin konumunu belirleyebilecek yöntemlerin geliştirilmesi amaçlanıyor.
GPS sinyalinin olmadığı ortamlara çözüm aranıyor
Otonom araçların, insansız hava araçlarının ve mobil robotların güvenli hareket edebilmesi için kesintisiz konum bilgisine ihtiyaç duyuluyor. Ancak tüneller, yoğun yapılaşmanın bulunduğu şehir merkezleri ve ormanlık alanlar gibi çevresel koşullar, uydu tabanlı konumlandırma sistemlerinin kullanımını zorlaştırabiliyor. Sinyal karıştırma ve aldatma girişimleri de GPS tabanlı sistemler açısından önemli riskler oluşturuyor.
LOCUS projesi kapsamında, yer seviyesinden alınan görüntülerin uydu ve hava görüntüleriyle çoklu sensör verileri kullanılarak birleştirilmesi planlanıyor. Yapay zekâ destekli görsel konumlandırma ve sensör füzyonu yöntemleriyle GPS sinyalinin kullanılamadığı koşullarda da çalışabilecek alternatif bir konumlandırma altyapısı geliştirilmesi hedefleniyor.
Uluslararası konferansta sunulan çalışma projeye temel oluşturdu
Projenin görsel konumlandırma bileşenine yönelik ön çalışmalar arasında, IEEE IGARSS 2026 konferansında kabul edilerek sunulan “PDAL: A Geometry-Preserving Loss for CNN-Based Location Recognition” başlıklı bildiri de yer alıyor.
Faruk Ilgaz Çelik, Akın Korkmaz ve Mesut Özdağ'ın yazarları arasında bulunduğu çalışmada, yapay zekâ modellerinin öğrendiği görsel özellikler arasındaki mesafelerin gerçek dünyadaki mekânsal uzaklıklarla uyumlu biçimde korunması üzerine araştırma yapıldı.
Özdağ'ın University of Central Florida'da görev yaptığı dönemde Computer Logic and Organization dersini alan Faruk Ilgaz Çelik ile başlayan akademik iletişim, ilerleyen süreçte ortak araştırmalara dönüştü. PDAL çalışmasının ardından LOCUS proje önerisinin hazırlanmasıyla iş birliği daha kapsamlı bir araştırma sürecine taşındı.
Savunmadan afet yönetimine birçok alanda kullanılabilir
LOCUS kapsamında görsel yer tanımlama, sensör füzyonu ve GPS bağımsız otonom navigasyon alanlarında yeni algoritmaların geliştirilmesi ve açık kaynaklı bir araştırma altyapısının oluşturulması planlanıyor.
Araştırmanın savunma teknolojileri, otonom kara araçları, insansız hava araçları, mobil robotlar, akıllı lojistik, afet yönetimi ve güvenlik uygulamalarına yönelik çalışmalara katkı sağlaması bekleniyor.
Proje kapsamında geliştirilecek yöntemlerin performansının ve farklı çevresel koşullardaki uygulanabilirliğinin saha testleriyle değerlendirilmesi gerekiyor. Çalışma, GPS'in tamamen yerini alan veya her koşulda kesin konum sağlayan hazır bir sistemin geliştirildiği anlamına gelmiyor.
