Karabük Üniversitesi (KBÜ) Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Pompeiopolis Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, antik dönemin zaman ölçme yöntemlerini dijital teknolojilerle incelemeyi amaçlayan TÜBİTAK destekli projede araştırmacı olarak görev alıyor.
Kastamonu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ömer Fatih Tekin'in yürütücülüğünü üstlendiği “Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paphlagonia Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti'nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi” başlıklı projeyle, Anadolu'nun antik dönemdeki bilimsel birikiminin araştırılması hedefleniyor.
2021 kazılarında ortaya çıkarıldı
Araştırmanın merkezinde, Kastamonu'nun Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti'nde 2021 yılı kazılarında gün yüzüne çıkarılan ve MS 2. yüzyıla tarihlenen hemicyclium tipi mermer güneş saati yer alıyor.
Eser, yalnızca arkeolojik özellikleriyle değil, antik çağda bilimsel bilginin üretimi, matematiksel hesaplamalar ve günlük yaşamda zamanın ölçülmesi açısından da değerlendirilecek.
Çalışma kapsamında güneş saatinin teknik özellikleri ve çalışma prensipleri incelenecek. Güneşin hareketlerinden yararlanılarak zamanın nasıl ölçüldüğü ve dönemin astronomi bilgisinin günlük yaşama nasıl aktarıldığı araştırılacak.
Güneş saatinin 3 boyutlu modeli hazırlanacak
Arkeoloji, bilim tarihi, astronomi, matematik ve coğrafya alanlarını bir araya getiren projenin önemli aşamalarından birini dijital belgeleme çalışmaları oluşturacak.
Bu kapsamda fotogrametri, bilgisayar destekli tasarım ve dijital modelleme araçlarından yararlanılarak mermer güneş saatinin üç boyutlu modelinin hazırlanması planlanıyor.
Bilgisayar destekli ışık ve gölge simülasyonlarıyla eserin farklı mevsimlerde ve günün değişik saatlerinde nasıl çalıştığı incelenecek. Böylece güneş saatinin işlevinin daha ayrıntılı anlaşılması ve antik dönemin zaman ölçme teknolojilerinin deneysel yöntemlerle değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Antik Anadolu'nun bilimsel birikimine ışık tutacak
Proje sayesinde arkeolojik buluntuların yalnızca tarihi özelliklerinin değil, bilimsel işlevlerinin ve dönemin bilgi birikimiyle ilişkilerinin de ortaya çıkarılması hedefleniyor.
Paphlagonia Bölgesi'ni bilim tarihi perspektifinden ele alacak araştırmanın, antik Anadolu'da bilimsel bilginin nasıl üretildiği, gündelik yaşamda nasıl kullanıldığı ve farklı coğrafyalara nasıl aktarıldığı konularında önemli veriler sunması bekleniyor.
