Sosyal Güvenlik Kurumu’nun alacaklarının emekli aylıklarından tahsil edilmesine ilişkin yeni dönemin ayrıntıları ortaya çıktı. Düzenleme kapsamında SGK, belirlenen kurum alacaklarını tahsil etmek için bazı durumlarda ayrıca icra takibi başlatmadan veya hak sahibinden muvafakatname almadan aylıklardan doğrudan kesinti yapabilecek.
Radyo Sputnik’te yayımlanan “Çalışma Hayatım” programında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SGK Uzmanı Melis Elmen, uygulamanın kapsamı, kesinti oranları ve hangi borçların öncelikli olarak tahsil edileceğine ilişkin bilgi verdi.
Her Borç Maaştan Kesilmeyecek
Yeni uygulama, emeklinin sahip olduğu bütün borçları kapsamıyor. Kesinti mekanizması SGK’nın kendi alacaklarıyla sınırlı olacak.
Prim borçları, Bağ-Kur borçları, Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri, tarım sigortası ve Emekli Sandığı kapsamında bulunan bazı kurumsal borçlar aylıklardan tahsil edilebilecek.
Buna karşılık banka kredisi borçları ile elektrik ve su faturası gibi SGK dışındaki özel borçlar bu düzenleme kapsamında emekli aylığından kesilemeyecek.
Sadece Emekli Aylıkları Kapsamda Değil
Uygulamanın kapsamı yalnızca yaşlılık aylığı alanlarla sınırlı olmayacak. Malullük aylığı alanlar ile iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri elde eden hak sahipleri de düzenlemenin kapsamına girecek.
Kesinti yapılabilmesi için hak sahibinin düzenleme kapsamında tahsil edilebilecek bir SGK borcunun bulunması gerekecek.
Borçların Tahsilinde Öncelik Sırası Olacak
Maaştan yapılacak kesintilerde belirli bir sıralama uygulanacak. İlk olarak kişinin kendi Genel Sağlık Sigortası prim borçlarının tahsil edilmesi öngörülüyor.
Ardından geçmiş dönem sigortalılık borçları, bazı iş yeri kaynaklı borçlar, tarım sigortası borçları, Bağ-Kur prim borçları ve Emekli Sandığı kapsamındaki bazı borçlar sırayla tahsil edilecek.
Elmen, “Genel sağlık sigortası prim borcunun ardından geçmişe bağlı sigortalılık borçları, bazı iş yeri kaynaklı borçlar, tarım sigortası borçları, Bağ-Kur prim borçları ve Emekli Sandığı kapsamındaki bazı borçlar sırayla tahsil edilecek.” ifadelerini kullandı.
Kesinti Oranında Yüzde 25 Sınırı
Düzenlemede aylıklardan yapılabilecek kesintiler için yasal azami oran yüzde 25 olarak belirlendi. Ancak mevcut emekli maaşlarının seviyesi dikkate alınarak standart uygulamada yüzde 10 oranında kesinti yapılması bekleniyor.
Kesinti oranına ilişkin Elmen, “Bunun nedeni de emekli maaşlarının düşük olması. Ayrıca kişinin kendi borçları öncelikli olarak tahsil edilecek.” dedi.
Tüm Emeklilerin Maaşı Kesilmeyecek
Düzenlemenin bütün emeklilerin aylıklarından kesinti yapılacağı şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çeken Elmen, “Ancak bütün emeklilerin maaşından otomatik olarak para kesilecek şeklinde yorumlamayın.” ifadelerini kullandı.
Uygulama, düzenleme kapsamında SGK’ya borcu bulunan hak sahiplerini ilgilendiriyor. Hatalı bir kesinti yapılması durumunda ise hak sahiplerinin itiraz etme ve şartların oluşması halinde kesilen tutarı geri alma hakkı bulunuyor.
