Özellikle ev ve araç satışlarında kullanılan “Sazan sarmalı” yöntemi, kuyumculuk sektöründe yeni bir mağduriyetin ortaya çıkmasına neden oldu. Dolandırıcılar, kandırdıkları kişilerden aldıkları paraları doğrudan kendi hesaplarına geçirmek yerine farklı kişilere ait banka hesaplarına yönlendiriyor. Bu hesaplar arasında kuyumcuların ticari hesapları da bulunuyor.
Dolandırıcılar, mağdur vatandaşlardan kuyumcuların hesaplarına para gönderilmesini sağladıktan sonra bu tutarlar karşılığında altın satın alıyor. Kuyumcu ise hesabına gelen ödemenin dolandırıcılık yoluyla elde edildiğinden habersiz şekilde satış işlemini tamamlıyor, ürününü teslim ediyor ve faturasını kesiyor.
Para Kuyumcunun Hesabına Gelince Süreç Başlıyor
Dolandırıldığını anlayan vatandaşın polis ya da savcılığa başvurmasıyla birlikte para hareketleri incelemeye alınıyor. Soruşturma kapsamında paranın gönderildiği banka hesapları tespit edilirken, dolandırıcılıkla doğrudan bağlantısı bulunmasa dahi kuyumcuların hesaplarına bloke uygulanabiliyor.
Bu durum, parasını tahsil ettiğini düşünerek altını teslim eden esnafı ikinci bir mağduriyetle karşı karşıya bırakıyor. Kuyumcular hem sattıkları altından oluyor hem de banka hesaplarında bulunan paralarını kullanamaz hale geliyor.
Son dönemde Türkiye genelinde çok sayıda kuyumcunun benzer sorunla karşı karşıya kaldığı belirtilirken, bazı hesaplarda 200-300 bin lira, bazılarında ise 1 milyon liranın üzerinde paranın bloke edildiği ifade ediliyor.
“Hesapta Ne Kadar Para Varsa Üzerine Bloke Konuluyor”
Adana Kuyumcular Odası Başkanı Oğuz Başman, yaşanan sorunun sektörde birçok esnafı etkilediğini belirterek, “Bu konuyla ilgili Türkiye'de sektörümüze mensup birçok meslektaşımız mağdur durumda. Adana'da da bu tür sorunlarımızı maalesef yaşamaktayız. Bir kişinin kötü niyetli olarak bir başka vatandaşı dolandırması ve hesabını kuyumcuya ait olan bir hesaba para gönderilmesi, bankanın da bunu bloke etmesi kuyumcu arkadaşlarımızı mağdur etmekte. Çünkü bunun karşılığında parasını aldığı malın ürün ödemesini yapıyor, faturasını kesiyor, ticari işlemlerini ve mali işlemlerini tamamladıktan sonra banka şüphe üzerine hesaba bloke koyuyor. Ayrıca suça konu olan miktar kadar değil, o hesapta ne kadar para varsa onların üzerine bloke koymakta. Bu da bizim mağduriyetimize yol açmakta. Çünkü mahkeme sonuçlanıncaya kadar devam etmekte bu süreç. Çeşitli hukuki yollardan başvurduğumuz halde maalesef sonuç alamayan arkadaşlarımız ve mağdur olanlarımız var” dedi.
600 Bin Liralık Bloke 4 Yıldır Kalkmadı
Başman, sorunun yalnızca bloke edilen tutarlarla sınırlı kalmadığını, uzun süren yargı süreçlerinin de kuyumcuların zararını büyüttüğünü söyledi. Yaklaşık 4 yıl önce bir kuyumcunun hesabındaki 600 bin liraya bloke konulduğunu belirten Başman, altın fiyatlarındaki değişim nedeniyle söz konusu paranın alım gücünün önemli ölçüde düştüğüne dikkat çekti.
Başman, “4 yıl önce bir esnafımız yine bu şekilde mağdur oldu. 600 bin lirasına bloke kondu. 4 yıldır devam eden, o zaman yarım kilodan fazla altın alan bu rakam, bunca zaman sonra maalesef 100 gram dahi altın alamamakta. 4 yıldır mahkeme devam etmekte, sonuçlanmadı. Sonuçlansa bile arkadaşımın altın bazındaki mağduriyeti çok daha fazla” diye konuştu.
“Sürecin Sonuçlanmasını Bekliyoruz”
Benzer bir olay yaşayan kuyumcu Tolga Akyıldız’ın kamu bankasındaki 280 bin lirasına bloke konuldu. Yaklaşık 6 ay önce tanımadıkları bir müşteriye satış yaptıklarını anlatan Akyıldız, işlemin ardından hesaplarına bloke uygulandığını söyledi.
Akyıldız, “Yaklaşık 6 ay önce, tanımadığımız bir müşteri iş yerimizden alışveriş yapmak istedi. Kendi sorumluluk alanlarımızı son derece yerine getirdik, uymamız gereken kurallara uyduk. Detaylı bilgileri edindikten sonra her şeyi harfiyen yerine getirdiğimiz için satışı gerçekleştirdik. Satışın gerçekleşmesine müteakip çok kısa bir süre sonra, işlem tutarı kadarınca, tam işlem tutarı kadarınca hesabımıza bununla alakalı bir bloke konuldu. Bu konuyla alakalı gerekli mercilere gittikten sonra, bu sürecin bir dava süreci olduğu, bu dava sürecinin sonuçlanmasına müteakip paramızın tekrar hesabımıza yatırılması gerektiğini bize söylediler. Biz de şu anda bu sürecin sonuçlanmasını bekliyoruz. Tek sevindiğimiz nokta meblağın çok yüksek olmaması” ifadelerini kullandı.
“1 Milyona Yakın Mağduriyetimiz Var”
Kuyumcu Emre Tatar ise “Sazan sarmalı” yöntemi nedeniyle iki banka hesabında bloke bulunduğunu ve yaklaşık 1 milyon liralık parasını kullanamadığını belirtti. Ocak ayından bu yana sorunun çözülemediğini anlatan Tatar, paranın değer kaybetmeye devam ettiğini söyledi.
Tatar, “Ocak ayından bu yana süreç devam ediyor. Müşterimiz geldi, alışveriş yaptı, IBAN'a para attırdı, ne olduğunu da bilmiyoruz. Balıkesir'den bloke katıldı diyorlar. Balıkesir'e ulaşıyoruz, savcılık diyor ki "Bizle alakalı değil" diyor. Emniyete ulaşıyoruz, arıyoruz, bilgi vermiyorlar. Avukat gönderiyoruz, bilgi vermiyorlar. Yani mağduruz. İçeride paramız var. 2 bankada blokem var, 1 milyona yakın mağduriyetimiz var. Hiç kullanamıyoruz. Hiçbir şey yapamıyoruz, elimiz kolumuz bağlı. Paramız sürekli eriyor” diye konuştu.
