Çocuklarda uyku düzeninin büyüme, bağışıklık sistemi, öğrenme ve duygusal gelişim açısından önemli rol oynadığı belirtildi. Medicana International İzmir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Özge Yendur, özellikle kaliteli ve düzenli uykunun çocukların gelişim sürecindeki önemine dikkat çekti.
Yendur, büyüme hormonunun günlük toplam salınımının yaklaşık yüzde 60-70'inin çocuk uykudayken gerçekleştiğini belirterek, bu hormonun özellikle uykuya dalındıktan yaklaşık 60-90 dakika sonra ulaşılan derin uyku döneminde en yüksek seviyeye çıktığını söyledi.
Uyku düzeninin bozulmasının büyüme hormonu salınımını etkileyebileceğini ifade eden Yendur, çocukların çok geç yatmasının veya derin uykuya geçememesinin boy uzamasını etkileyebileceğini kaydetti.
"Bebeğinize şefkatle zaman tanıyın"
İlk 6 ay ile 1 yaş arasındaki dönemde bebeğin biyolojik saati ve sinir sisteminin gelişim aşamasında olduğunu belirten Yendur, bu süreçte gece sık uyanmaların ve değişken uyku saatlerinin doğal olduğunu söyledi.
Yendur, 1 yaş sonrasında geç yatma ve sık uyanma durumlarının kronikleşmesi halinde büyüme ve gelişimin takip edilmesi gerektiğini belirtti. Uyku düzenindeki bozulmanın bazı çocuklarda kilo alımının yavaşlamasına, bazı çocuklarda ise gece atıştırmaları ve hormonal değişiklikler nedeniyle kilo artışına yol açabileceğini ifade etti.
Gece uykusunun önemi
Gündüz ve gece uykusunun biyolojik etkilerinin aynı olmadığını belirten Yendur, vücudun ışık ve karanlık döngüsüne göre çalıştığını söyledi.
Yendur, gece uykusunda derin uyku ve rüya evrelerinin düzenli şekilde gerçekleştiğini belirterek, çocukların kaliteli gece uykusu almasının önemine dikkat çekti.
Yetersiz ve kalitesiz uykunun bağışıklık sistemi ile iştah dengesi üzerinde de olumsuz etkileri bulunduğunu ifade eden Yendur, uykusuzluğun iştahı düzenleyen hormonların dengesini bozabileceğini ve çocukların şekerli ve hamur işi gıdalara yönelmesine neden olabileceğini söyledi.
"Mavi ışık uyku saatini ileriye kaydırıyor"
Telefon, tablet ve televizyon ekranlarından yayılan mavi ışığın melatonin üretimini baskılayarak uyku düzenini bozabileceğini belirten Yendur, ekran kullanımının özellikle yatmadan önce sınırlandırılması gerektiğini vurguladı.
Yendur, ekran maruziyetinin uykuya dalmayı geciktirebileceğini ve derin uykuya geçişi olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Yaşa göre ideal uyku süresi
Yendur, Amerikan Pediatri Akademisi ve Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi kılavuzlarına göre çocukların yaş gruplarına göre alması gereken uyku sürelerini şöyle sıraladı:
4-12 ay: Gündüz uykuları dahil 12-16 saat
1-2 yaş: Gündüz uykuları dahil 11-14 saat
3-5 yaş: Toplam 10-13 saat
6-12 yaş: 9-12 saat
13-18 yaş: 8-10 saat
Uyku düzeni için ailelere öneriler
Çocukların uyku düzeninin sağlıklı şekilde oluşturulabilmesi için yatak odasında telefon, tablet ve televizyon bulundurulmamasını öneren Yendur, uyku öncesinde ekran kullanımının sınırlandırılması gerektiğini söyledi.
Sabah uyanma saatinin hafta sonları da mümkün olduğunca sabit tutulmasını öneren Yendur, sabah doğal ışığa maruz kalmanın biyolojik saatin düzenlenmesine yardımcı olacağını belirtti.
Yendur ayrıca yatak odasının serin, havalandırılmış ve karanlık tutulmasını, uyku öncesinde sakinleştirici bir rutin oluşturulmasını ve çocukların gün içerisinde açık havada hareket etmelerine imkan sağlanmasını önerdi.
Uyku sürecinde çocuğun kendini güvende hissetmesinin önemine de dikkat çeken Yendur, ailelerin çocuğun ihtiyaçlarına duyarlı ve şefkatli yöntemlerle uyku düzeni oluşturmasının önem taşıdığını ifade etti.
