25 Eylül Dünya Akciğer Günü dolayısıyla akciğer sağlığının korunmasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Liv Hospital Ankara Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Berna Botan Yıldırım, solunumda ve efor kapasitesinde ortaya çıkan değişikliklerin dikkate alınması gerektiğini belirtti.
2026 yılının “Yaşam Boyu Akciğer Sağlığı” temasıyla ele alınan Dünya Akciğer Günü kapsamında sağlıklı nefesin yalnızca hastalık döneminde değil, yaşamın her aşamasında korunmasının önemine dikkat çekiliyor.
Yıldırım, "Nefes almak doğal bir süreç olsa da nefes alışkanlığında veya efor kapasitesinde belirgin değişiklikler göz ardı edilmemeli. Uzun süren öksürük, balgam, hırıltılı solunum ve nefes darlığı gibi şikâyetlerde hekim değerlendirmesi önem taşıyor" dedi.
Koruma Çocuklukta Başlıyor
Akciğer sağlığının temellerinin erken yaşlarda atıldığına işaret eden Yıldırım, çocukların temiz hava solumasının, fiziksel olarak aktif olmasının, aşılarının zamanında yapılmasının ve özellikle tütün dumanından korunmasının önem taşıdığını kaydetti.
Yıldırım, "Çocukluk döneminde temiz hava solumak, tütün dumanından uzak durmak, düzenli fiziksel aktivite yapmak ve yaşa uygun aşıların zamanında uygulanması akciğer sağlığının korunmasında önemli rol oynuyor. Özellikle çocukların sigara dumanına maruz kalmaması gerekiyor. Pasif içicilik yalnızca sigara kullanan kişiyi değil, aynı ortamda bulunan çocukları ve diğer bireyleri de etkileyebiliyor" şeklinde konuştu.
Evlerin ve araçların sigara dumanından tamamen arındırılması gerektiğini belirten Yıldırım, pasif içiciliğin önlenmesinin koruyucu sağlık açısından önemli olduğuna dikkat çekti.
Bırakmak İçin Geç Değil
Akciğer hastalıkları açısından önlenebilir risk faktörlerinin başında tütün kullanımının geldiğini belirten Yıldırım, sigaranın etkilerinin yalnızca akciğerlerle sınırlı olmadığını ifade etti.
Sigara bırakma sürecinde profesyonel destek alınabileceğini hatırlatan Yıldırım, "Sigara bırakmak isteyen ancak bunu tek başına başarmakta zorlanan kişiler profesyonel destek almaktan çekinmemeli. Sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç değildir. Bırakmanın sağlığa katkıları her yaşta önem taşır" diye konuştu.
Hava Kirliliği Solunumu Etkiliyor
Akciğerlerin korunmasında kişinin yaşam alışkanlıkları kadar çevresel şartların da önemli olduğunu ifade eden Yıldırım, özellikle kronik solunum yolu hastalığı bulunan kişilerin hava kirliliğinden daha fazla etkilenebileceğini belirtti.
Yıldırım, "Hava kirliliği, özellikle astım ve KOAH gibi kronik solunum hastalıklarının kontrolünü zorlaştırabilir. Bu nedenle temiz hava yalnızca bireysel değil, aynı zamanda toplumsal bir sağlık konusudur. Hava kalitesinin iyileştirilmesine yönelik her adım, toplumun akciğer sağlığına yapılan bir yatırımdır" dedi.
Bu Belirtileri Normal Sanmayın
Uzun süre devam eden öksürük ve nefes darlığının yaş, kilo veya sigara kullanımına bağlanarak geçiştirilmemesi gerektiğini vurgulayan Yıldırım, solunum alışkanlığındaki değişimlerin bazı hastalıkların işareti olabileceğine dikkat çekti.
Yıldırım, "Uzun süren öksürük, balgam, hırıltılı solunum, nefes darlığı ve egzersiz kapasitesinde belirgin azalma gibi belirtiler dikkate alınmalı. ‘Yaşım ilerledi, normaldir', ‘Biraz kilo aldım, bu nedenle nefes nefese kalıyorum' veya ‘Yıllardır sigara içiyorum, öksürüğüm de hep vardı' şeklindeki düşünceler bazı solunum hastalıklarının gözden kaçmasına neden olabilir. Nefes alışkanlığında veya efor kapasitesinde belirgin bir değişiklik varsa bu durum ihmal edilmemeli ve hekim tarafından değerlendirilmelidir" ifadelerini kullandı.
Devam eden şikâyetlerin erken dönemde değerlendirilmesinin bazı akciğer hastalıklarının daha erken fark edilmesine ve uygun tedavi yaklaşımının belirlenmesine katkı sağlayabileceğini belirten Yıldırım, solunum problemlerinin günlük hayatın doğal bir parçası olarak kabul edilmemesi gerektiğini kaydetti.
Günlük Alışkanlıklara Dikkat
Akciğer sağlığını korumak için sigara ve diğer tütün ürünlerinden uzak durulması, fiziksel aktivitenin günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi ve hava kirliliğine karşı gerekli önlemlerin alınması gerektiğini belirten Yıldırım, aşıların da ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Yıldırım, "Sigara ve diğer tütün ürünlerinden uzak durulmalı, sigara kullananlar bırakmak için profesyonel destek almalı. Çocuklar ve diğer aile bireyleri tütün dumanından korunmalı. Düzenli fiziksel aktivite yaşam tarzının bir parçası haline getirilmeli, hava kirliliğine karşı gerekli önlemler alınmalı ve yaşa ve risk durumuna uygun aşılar zamanında yaptırılmalı. Uzun süren öksü
