“Bir Nefes Bin Zehir” başlıklı dosyada tütün ve tütün mamullerinin kalp damar sağlığı üzerindeki etkileri ele alındı. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Cafer Panç, toplumda sigaranın özellikle akciğerler üzerindeki zararlarının bilindiğini, ancak kalp ve damar sistemi açısından da önemli sonuçlara yol açtığını söyledi.
Panç, kalp ve damar hastalıklarının dünyada başlıca ölüm nedenleri arasında yer aldığını belirterek, her yıl yaklaşık 20 milyon kişinin bu hastalıklar nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade etti. Sigaranın ise yılda yaklaşık 7 milyon ölüme neden olduğunu aktaran Panç, sigara kullanımının kalp krizi ve inme riskini 2 ila 4 kat artırabildiğini kaydetti.
Damar hasarı ilk sigarayla başlıyor
Sigaranın damarları farklı mekanizmalarla etkilediğini anlatan Panç, öncelikle damarların iç yüzeyinde bulunan endotele zarar verdiğini söyledi. Bu hasarın damar sertliğinin başlangıcında önemli rol oynadığını belirten Panç, sigaranın aynı zamanda damarlardaki iltihabi süreci artırarak damar sertliğinin ilerlemesine katkıda bulunduğunu ifade etti.
Tek bir sigaranın bile damarlar üzerinde ciddi etki oluşturabileceğine dikkat çeken Panç, sigaranın zararlı etkilerinin ilk kullanımdan itibaren başladığını söyledi.
Panç, özellikle genç yaşlarda sigarayı bırakmanın riski önemli ölçüde azalttığını belirterek, 40 yaşından önce sigaranın bırakılması halinde sigaraya bağlı risklerin yüzde 80-90 oranında azalabildiğini aktardı.
Nargile, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de kalp ve damar sağlığı açısından risksiz olmadığını belirten Panç, nikotin bağımlılığının kardiyovasküler hastalıklar açısından risk oluşturduğunu söyledi. Elektronik sigaralardan çıkan aerosollerin de toksik maddeler içerebildiğini ifade eden Panç, kalp ve damar sağlığının korunması için bu ürünlerin tamamından uzak durulması gerektiğini kaydetti.
Pasif içicilik de kalp damarlarını etkiliyor
Sigara dumanına maruz kalmanın da kalp ve damar sağlığı açısından risk oluşturduğunu belirten Panç, dünya genelinde sigara kaynaklı ölümlerin yaklaşık 1,5 milyonunun pasif içiciler arasında görüldüğünü söyledi.
Panç, sigara içmeyen ancak tütün dumanına maruz kalan kişilerde kalp damar hastalıkları riskinin, hiç maruz kalmayanlara göre yüzde 40 ila 50 oranında daha yüksek olduğunu ifade etti.
Sigara bırakıldığında vücudun zaman içerisinde toparlanmaya başladığını belirten Panç, kalp hızının kısa süre içerisinde normale döndüğünü, 1-2 yıl içerisinde kalp damar hastalıkları riskinin belirgin şekilde azalmaya başladığını söyledi. Üç ila beş yıl içerisinde sigaraya bağlı risklerin neredeyse yarıya indiğini, 13-15 yıl içerisinde ise riskin hiç sigara içmemiş kişilerin seviyesine kadar gerileyebildiğini kaydetti.
Uzun yıllardır sigara kullananların da bırakmaktan önemli fayda görebileceğini vurgulayan Panç, sigaranın ne kadar süredir kullanıldığından bağımsız olarak mümkün olan en kısa sürede bırakılması gerektiğini belirtti.
Sigara kalp hızı ve tansiyonu yükseltiyor
Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ömer Taşbulak da sigara ve tütün kullanımının kardiyovasküler hastalıkların temel nedenleri arasında bulunduğunu söyledi.
Sigaranın koroner kalp hastalıklarının yanı sıra periferik arter ve şah damarı hastalıklarıyla da doğrudan ilişkili olduğunu belirten Taşbulak, sigara kullanılmaya başlanmasının ardından ilk 20 dakika içerisinde kalp hızı ve tansiyonun yükselmeye başladığını ifade etti.
Sigaranın damar duvarının iç yüzeyindeki endotel hücreleri üzerinde doğrudan toksik etki oluşturduğunu anlatan Taşbulak, ilk kullanımdan itibaren başlayan bu etkinin yıllar içerisinde birikerek kalıcı hasarlara yol açabileceğini söyledi.
Sigaranın damar duvarındaki kolesterol birikintileri ve diğer etkenlerle birleşerek damar sertliğine bağlı plakların aktif hale gelmesine neden olabileceğini belirten Taşbulak, bu plakların kalp damarlarında yırtılması halinde kalp krizinin, beyin damarlarında meydana gelmesi durumunda ise inmenin ortaya çıkabileceğini ifade etti.
Nargile, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de damar sağlığı açısından sigaradan farklı olmadığını belirten Taşbulak, bu ürünlerin de toksik maddelerin vücuda alınmasına neden olduğunu söyledi.
Taşbulak, nargilenin sigaraya göre daha yoğun duman maruziyetine yol açabildiğini, elektronik sigaraların ise kullanım kolaylığı nedeniyle daha sık tüketilebildiğini ifade etti.
Pasif içiciliğin de uzun süreli maruziyet halinde kalp ve damar hastalıkları riskini artırdığını belirten Taşbulak, özellikle çocukların, yaşlıların ve kalp damar hastalığı bulunan kişilerin tütün dumanından korunması gerektiğini kaydetti.
Taşbulak, sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç olmadığını vurgulayarak, kalp damar hastalığı veya inme sonrasında sigaranın bırakılmasının da devam eden hastalık süreci açısından önemli olduğunu ifade etti.
