Aylık yüzde 0,69 faiz, 180 aya kadar vade ve ilk yıl geri ödemesiz dönem gibi koşullarla gündeme gelen kredi için başvurularda taşınmazın durumu, projenin uygunluğu ve başvuru sahibinin ödeme kapasitesi değerlendiriliyor.

Kentsel dönüşüm kredisi nedir?

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi, afetlere karşı dayanıksız yapıların yenilenmesini desteklemeyi amaçlıyor.

Program, güvenli yapıların yanı sıra enerji verimliliği yüksek ve iklim koşullarına dayanıklı binaların yapılmasını da teşvik ediyor. Kredi, koşulsuz nakit desteği şeklinde verilmiyor; uygun bulunan dönüşüm projelerinin yapım maliyetlerinin karşılanması amacıyla kullandırılıyor.

Kentsel dönüşüm kredisi başvuru şartları

Paylaşılan bilgilere göre programın öne çıkan koşulları şöyle:

  • Azami kredi tutarı: 3 milyon TL

  • Aylık faiz oranı: Yüzde 0,69

  • Azami vade: 180 ay

  • Geri ödemesiz dönem: İlk 12 ay

  • Gelir koşulu: Aylık taksit, belgelenen hane gelirinin yüzde 70’ini aşmamalı.

  • Başvuru: Proje ve hak sahipliği uygunluk değerlendirmesine tabi.

  • Ödeme yöntemi: Onaylanan inşaat ilerlemesine bağlı hakediş ödemeleri.

Bu koşulların her başvuruda aynı şekilde uygulanacağı varsayılmamalı. Kesin faiz, vade, geri ödemesiz dönem ve uygunluk şartları resmî başvuru kanallarından doğrulanmalı.

Kredi hangi illerde veriliyor?

Haberde programın İzmir’de başladığı, daha sonra İstanbul, Manisa, Kahramanmaraş ve Tekirdağ gibi illere genişletildiği belirtiliyor.

Ancak bir ilin program kapsamında bulunması, o ildeki bütün riskli binaların otomatik olarak krediye uygun olduğu anlamına gelmiyor. Güncel il kapsamı, kabul edilen proje türleri ve başvuru durumu Kentsel Dönüşüm Başkanlığının resmî kanallarından kontrol edilmeli.

3 milyon TL kredinin aylık taksiti ne kadar?

Aylık yüzde 0,69 faiz ve 180 eşit aylık taksit varsayımıyla hazırlanan örnek hesaplama şöyle:

Kredi tutarı

Örnek aylık taksit

1.000.000 TL

9.719 TL

1.500.000 TL

14.579 TL

2.000.000 TL

19.438 TL

2.500.000 TL

24.298 TL

3.000.000 TL

29.157 TL

Bu rakamlar, ilk yıl geri ödemesiz dönemin etkisini, olası masrafları ve bankanın uygulayacağı kesin ödeme planını içermeyen örnek hesaplardır. Gerçek taksit ve toplam geri ödeme tutarı farklı olabilir.

Kredi için ne kadar hane geliri gerekiyor?

Haberde belirtilen, taksitin hane gelirinin yüzde 70’ini aşmaması koşulu esas alındığında, yaklaşık 29 bin 157 TL taksit için en az 41 bin 653 TL aylık hane geliri gerekir.

Ancak bu hesap yalnızca belirtilen oran üzerinden yapılmıştır. Gelirin belgelenmesi, mevcut borçlar, taşınmazın hukuki durumu ve teminat şartları da kredi değerlendirmesini etkileyebilir. Gelir koşulunu karşılamak tek başına kredi onayı anlamına gelmez.

Her kat malikinin kredi kullanması gerekiyor mu?

Hayır. Aynı binadaki tüm kat maliklerinin kredi kullanması zorunlu değil. Bazı maliklerin yapım maliyetini kendi imkânlarıyla karşılaması, diğerlerinin krediye başvurması mümkün olabilir.

Her hak sahibinin başvurusu ayrı değerlendirilir. Bir malikin krediye uygun bulunması, diğer maliklerin de otomatik olarak onay alacağı anlamına gelmez.

Kentsel dönüşüm kredisine nasıl başvurulur?

Haberde açıklanan başvuru süreci genel olarak şu aşamalardan oluşuyor:

  1. Yapının uygunluğunun belirlenmesi: Binanın riskli yapı statüsü veya programın kabul ettiği teknik koşullar incelenir.

  2. Kat maliklerinin karar alması: Dönüşüm yöntemi ve yüklenici seçimi ilgili mevzuata göre kararlaştırılır.

  3. Yükleniciyle sözleşme yapılması: Yapım bedeli, ödeme yükümlülükleri ve iş programı belirlenir.

  4. Yapı ruhsatının alınması: Gerekli mimari ve teknik projeler hazırlanır, ruhsat işlemleri tamamlanır.

  5. Proje başvurusu: Yüklenici, gerekli belgeleri ARAAD sistemine sunar.

  6. Hak sahiplerinin başvurusu: Projenin uygun bulunmasının ardından kredi kullanmak isteyen maliklerin başvuruları değerlendirilir.

  7. Banka ve teminat işlemleri: Gelir, mülkiyet ve teminat koşulları incelenir.

  8. Hakediş ödemeleri: Onaylanan kredi, inşaatın gerçekleşme seviyesine bağlı olarak kullandırılır.

Başvurudan önce güncel prosedürün ve sistemdeki başvuru ekranlarının açık olup olmadığının resmî kurumlardan teyit edilmesi önem taşıyor.

Emekli ve düşük gelirli hak sahiplerine indirim var mı?

Haberde belirli sosyal gruplar ve enerji verimliliği yüksek binalar için ilave faiz avantajlarından söz ediliyor. Buna göre bazı düşük gelirli hak sahipleri, emekliler, şehit aileleri ve engelli birey bulunan haneler belirlenen koşulları karşılamaları durumunda indirimlerden yararlanabiliyor.

Ayrıca haberde enerji performansı A sınıfı binalar için yıllık 0,50, B sınıfı binalar için yıllık 0,25 yüzde puanlık ilave faiz avantajı belirtiliyor. Bu indirimlerin kapsamı ve birlikte uygulanıp uygulanamayacağı resmî program koşullarından doğrulanmalı.

Müteahhit seçerken nelere dikkat edilmeli?

Krediye uygunluk kadar yüklenici firmanın yeterliliği ve sözleşme koşulları da önemli. Kat maliklerinin sözleşme imzalamadan önce şu konuları açıkça belirlemesi gerekiyor:

Kentsel dönüşüm kredisi herkese veriliyor mu?

Hayır. Üç milyon TL, her başvuru sahibine koşulsuz verilecek sabit bir tutar değil; programda belirtilen azami kredi sınırıdır. Kullanılabilecek miktar, uygun yapım bedeli ve diğer başvuru koşullarına göre belirlenir.

Örneğin sözleşmede bir malikin yapım bedeli 2 milyon TL ise, üst sınırın 3 milyon TL olması nedeniyle otomatik olarak 3 milyon TL kredi kullanması söz konusu değildir. Kredi sınırını aşan maliyetlerin nasıl karşılanacağı da önceden planlanmalıdır.

Kentsel dönüşüm kredisi, uygun hak sahipleri için finansman yükünü zamana yayma imkânı sunabilir. Ancak başvuru öncesinde toplam geri ödeme tutarının, hane gelirinin ve sözleşme yükümlülüklerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Kaynak: Haber Merkezi