Koyun ve keçi etinin toplam kırmızı et üretimindeki payı yüzde 29,7’de kalırken, kuzu kuşbaşının kilogram fiyatı 1.350 liraya, kuzu pirzolanın fiyatı ise 1.900 liraya kadar çıkıyor. Sektör temsilcileri, fiyatların düşmesi için üretim maliyetlerinin azaltılması ve pazarlama sisteminin iyileştirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Kuzu etinin fiyatı cep yakıyor
Ulusal Kırmızı Et Konseyi tarafından belirlenen fiyatlara göre kuzu karkas etin kilogramı 616,14 lira seviyesinde bulunuyor. Ancak market ve kasaplarda satışa sunulan kuzu kuşbaşının kilogram fiyatı 1.050 ile 1.350 lira arasında değişiyor. Kuzu pirzolanın kilogram fiyatı ise 1.900 liraya kadar yükseliyor.
Küçükbaş hayvan sayısındaki artışın tüketici fiyatlarına yeterince yansımaması, üretimden satışa kadar uzanan süreçteki maliyetleri yeniden gündeme getiriyor.
Üretim artışı tek başına fiyatları düşürmüyor
Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) Başkanı Turan Saldırıcıer, kırmızı et fiyatlarında belirleyici olan unsurların yalnızca hayvan sayısıyla sınırlı olmadığını belirtti. Saldırıcıer, üretim maliyetleri, verimlilik ve pazarlama süreçlerinin de fiyatlar üzerinde etkili olduğunu söyledi.
Yüksek yavru verimi elde edilmesi, yavru kayıplarının azaltılması, meraların iyi yönetilmesi ve yem maliyetlerinin düşürülmesinin önemine işaret eden Saldırıcıer, milyonlarca hayvanın üretime eklenmesinin tek başına kalıcı ucuzluk sağlamayacağını ifade etti.
Karkas et fiyatlarındaki gerilemenin de tüketiciye satılan ürünlerde aynı ölçüde fiyat düşüşü anlamına gelmediğini belirten Saldırıcıer, kesimhaneden market rafına kadar nakliye, soğuk zincir, depolama, işçilik ve işletme giderlerinin fiyatları etkilediğini kaydetti.
Perakende fiyatları için şeffaflık çağrısı
Karkas et fiyatlarındaki düşüşün tüketici fiyatlarına neden sınırlı yansıdığının anlaşılması için maliyetlerin ve satış marjlarının şeffaf biçimde incelenmesi gerektiğini vurgulayan Saldırıcıer, küçükbaş eti tüketiminin artırılmasına yönelik önerilerde bulundu.
Saldırıcıer, kamu kurum ve kuruluşlarının yemek menülerinde uygun küçükbaş eti kullanımının desteklenmesini, ürün standardı ve düzenli tedarik sağlayacak uygulamaların geliştirilmesini istedi. Ayrıca yetiştirici birlikleri aracılığıyla perakendeciler ve toplu yemek tedarikçileri arasında sözleşmeli satışların yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti.
Kalıcı çözüm için üretim güçlendirilmeli
Kırmızı et fiyatlarında kalıcı düşüş sağlanabilmesi için ithalat yerine yerli üretimin güçlendirilmesi gerektiğini dile getiren Saldırıcıer, yetiştiricilerin üretimden çekilmesinin uzun vadede ithalata bağımlılığı artırabileceği uyarısında bulundu.
Et ve Süt Kurumu (ESK) ile yürütülen görüşmelerde erkek tokluların yaş ve ağırlık özelliklerine uygun alım şartlarının, teslim noktalarının, alım takviminin ve ödeme sürelerinin somutlaştırılması gerektiğini ifade eden Saldırıcıer, yetiştiricinin gelirini koruyacak desteklerin üretimin sürdürülebilirliği açısından önem taşıdığını söyledi.
