Bir milyondan fazla kişinin verilerinin incelendiği geniş kapsamlı yeni çalışma, kişilik özellikleriyle bağlantılı 1.200'den fazla genetik varyant belirledi. Araştırmada genetik yapı ile sigara kullanımı, beden kitle indeksi ve bazı sağlık sonuçları arasındaki ilişkiler de incelendi.
1,1 milyon kişinin genetik verileri incelendi
Bristol Üniversitesi öncülüğündeki uluslararası araştırma ekibi, psikolojide "Beş Büyük" olarak bilinen kişilik modelini genetik açıdan ele aldı. Dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve özdisiplin, nörotizm ile deneyime açıklık başlıkları altında yapılan araştırmada yaklaşık 1,1 milyon kişinin verileri analiz edildi.
Nature'da yayımlanan çalışmada kişilik özellikleriyle ilişkili 1.260 yaygın genetik varyant tespit edildi.
Araştırmanın sonuçları, kişiliğin tek bir "kişilik geni" tarafından belirlenmediğine de işaret etti. Belirlenen genetik varyantların her birinin etkisinin küçük olduğu, ancak çok sayıda varyantın bir araya gelmesiyle kişilik özelliklerinde genetik bir zemin oluşturabildiği ortaya konuldu.
Aile ve çevrenin etkisi de araştırıldı
Çalışmanın dikkat çeken bölümlerinden birini genetik yapı ile kişinin yetiştiği çevre arasındaki ilişkinin incelenmesi oluşturdu.
İkizler ve aile bireylerinden elde edilen veriler üzerinde yapılan analizlerde, kişilik özellikleriyle ilişkilendirilen genetik farklılıkların yalnızca aile ortamıyla açıklanamayacağı sonucuna ulaşıldı.
Bulgular, genetik faktörlerin kişilik üzerindeki etkisinin aile yapısı ve yetişme ortamından büyük ölçüde bağımsız şekilde gözlenebildiğine işaret etti.
Sigara kullanımıyla dikkat çeken bağlantı
Araştırmacılar belirlenen genetik varyantlardan hareketle kişilik özellikleri ile bazı sağlık davranışları arasındaki ilişkileri de inceledi.
Sorumluluk ve özdisiplinle bağlantılı genetik eğilimin, sigaraya başlama olasılığının daha düşük olmasıyla ilişkili olduğu görüldü. Aynı kişilik özelliğiyle bağlantılı genetik yapı ile beden kitle indeksi ve hastanede kalış süresi arasında da ilişkiler tespit edildi.
Dışa dönüklükle ilişkili genetik özellikler ile Kovid-19 enfeksiyonu arasında da bağlantı bulundu. Araştırmacılar bu ilişkinin sosyal temas gibi davranışsal faktörlerle bağlantılı olabileceğine dikkat çekti.
Deneyime açıklıkla bağlantılı genetik eğilimlerin ise gece aktif olma ve kahve, şarap ile olgunlaştırılmış peynir gibi bazı tüketim tercihleriyle ilişkili olduğu belirtildi.
"Amaç kişiliği genlerden tahmin etmek değil"
Araştırma ekibinin liderlerinden genetik epidemiyolog Michel Nivard, çalışmanın insanların genetik haritasına bakılarak kişiliklerinin tahmin edilmesini amaçlamadığının altını çizdi.
Çalışmada genomun, kişilik ile insan davranışları ve sağlık sonuçları arasındaki ilişkilerin daha iyi anlaşılmasında bir araştırma aracı olarak kullanıldığı belirtildi.
Araştırmacılara göre elde edilen bulgular, kişilik özelliklerinin biyolojik temellerinin yanı sıra ruh sağlığı, davranışsal sorunlar ve yaşam tarzıyla bağlantılı sağlık sonuçlarının araştırılmasında yeni çalışmalara zemin hazırlayabilir.
