Science Translational Medicine dergisinde yayımlanan çalışmaya göre bu bakteriler, hayati organları tehlikeli patojenlere karşı koruyan kalprotektin adlı proteinin üretimini harekete geçiriyor.
Araştırmacılar, geniş spektrumlu antibiyotiklerin yararlı bakterileri ortadan kaldırarak bu doğal savunma mekanizmasını bozabileceğine dikkat çekti.
Kalprotektin proteini bebeğin bağırsaklarında üretiliyor
Araştırmada, sağlıklı yenidoğanların bağırsaklarında doğumdan sonraki ilk günlerde yüksek miktarda kalprotektin adı verilen antimikrobiyal protein kompleksinin biriktiği belirlendi.
Yetişkinlerde ağırlıklı olarak kan hücreleri tarafından üretilen bu koruyucu proteinin, bebeklerde bağırsak duvarını kaplayan epitel doku tarafından da salgılandığı tespit edildi.
Doğumun hemen ardından bağırsağa yerleşen Lactobacillus türü yararlı bakte
rilerin, salgıladıkları kimyasal bileşiklerle bağırsak hücrelerini kalprotektin üretmeye teşvik ettiği görüldü. Bu mekanizmanın, zararlı mikroorganizmaların vücuda yayılmasını önleyen doğal bir savunma hattı oluşturduğu belirtildi.
Antibiyotikler koruyucu mekanizmayı bozabiliyor
Araştırmada, geniş spektrumlu antibiyotiklere maruz kalan yenidoğanlarda yararlı Lactobacillus bakterilerinin azalmasıyla kalprotektin savunmasının da zayıfladığı bildirildi.
Koruyucu mekanizmanın bozulması durumunda Citrobacter rodentium gibi tehlikeli bakterilerin bağırsak dışına çıkarak diğer organlara yayılabildiği ve sepsis gibi ciddi enfeksiyonlara neden olabildiği kaydedildi.
Araştırmacılar, antibiyotik kullanımı sonrasında yararlı bakteri dengesinin bozulduğu deney modellerinde Lactobacillus probiyotiği veya saflaştırılmış kalprotektin proteini verilmesinin koruyucu mekanizmanın yeniden oluşmasına yardımcı olduğunu bildirdi. Bu uygulamalarla deneklerin hayatta kalma oranlarında da belirgin artış gözlendi.
İnsan bağırsak dokularında da incelendi
Bilim insanları, fareler üzerinde elde edilen bulguları insan biyopsilerinden oluşturulan üç boyutlu minyatür bağırsak dokularında, yani organoidlerde de inceledi. Deneyler, insan bağırsak hücrelerinin de benzer bir mekanizmayla kalprotektin üretebildiğini ortaya koydu.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların yenidoğanlarda enfeksiyonlarla mücadeleye yönelik yeni tedavilerin geliştirilmesi açısından önemli olabileceğini belirtti. Yararlı bakterileri ve kalprotektin proteinini hedef alan mikrobiyom temelli tedavilerin gelecekte
yenidoğanlarda sepsis riskini azaltmaya katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Bununla birlikte, söz konusu yöntemlerin yenidoğanlarda rutin tedavi olarak kullanılabilmesi için klinik araştırmalarla güvenlilik ve etkinliklerinin ortaya konulması gerekiyor.
