Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertuğrul Kaya, 5. Uluslararası Avrasya Mikoloji Kongresi (EMC’26) dolayısıyla geldiği Edirne’de AA muhabirine açıklamalarda bulunarak, mantar zehirlenmelerinin ciddi sağlık sorunlarına ve ölümlere neden olabildiğini belirtti.
Özellikle mantar meraklılarının son derece dikkatli olması gerektiğine işaret eden Kaya, "Trakya'da iklim şartları ve ormanların yoğun olması nedeniyle mantarlar bol yetişiyor. Çok acı bir durum, bu bölgede zehirli mantarlar da çok yetişiyor. Özellikle ölümcül olan zehirli mantarlar Kırklareli'nin kıyı bölgelerinde çok fazla. Halkımızın bunları toplayıp yemesi durumunda bazen geri dönülemez, telafi edilemez ölümcül zehirlenmelerle karşılaşmak mümkün" dedi.
"Ölümcül Risk Taşıyabilir"
Zehirli mantarları yenilebilir türlerden ayırmanın imkansıza yakın olduğunu ifade eden Prof. Dr. Kaya, yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmayan kişilerin doğadan topladıkları mantarları kesinlikle tüketmemesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü:
"Zehirli mantarlar bazen yenilebilir mantarlara benzeyebilir. Halkımız genellikle kendi tanıdığı birkaç tür dışına çıkmıyor. Kendi tanıdığı türü çok iyi bildiği zaman genellikle zehirlenmelerle karşılaşmayabiliyor. Ancak bu konuda çok tecrübeli olmayanlar yanılabilir ya da farklı bir türü tüketmeleri halinde çok ciddi sıkıntı yaşayabilirler. Açıkçası bu çok riskli bir iş. Doğadan mantar toplayıp yemek ölümcül risk taşıyabilir. Buna çok dikkat etmek gerekiyor. Doğadaki mantarları birbirlerinden ayırt etmek için uygulanacak bir yöntem yoktur. Halk arasında bazı teknikler vardır ancak hiçbiri doğru yöntemler değildir."
Geç Ortaya Çıkan Belirtilere Dikkat!
Mantar toplamanın kendisi için de önemli bir hobi olduğunu ifade eden Kaya, bu ilgisi sayesinde zehirli mantarlar üzerine araştırmalar yaptığını dile getirdi. "Doğada bulunmak ve mantar avcılığı yapmak çok keyiflidir fakat bunu yemek çok tehlikelidir. Bu konuda çok dikkat etmek gerekir" diyen Kaya, doğadan toplanan mantarlar tüketildikten sonra bulantı ve kusma şikayeti yaşayanların zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini belirtti.
Mantar zehirlenmelerinde belirtilerin ortaya çıkış süresinin kritik bir gösterge olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Kaya, uyarılarını şu şekilde detaylandırdı:
"6 saatten önce ortaya çıkan bulantı ve kusma gibi şikayetler genellikle çok tehlikeli olmayanlardır. Özellikle 2-3 saat içinde zehirlenme belirtileri görülüyorsa tehlikeli olmayabilir ya da daha az tehlikeli olabilir. Bazı mantarların zehirlenme belirtileri ise geç ortaya çıkar ve özellikle bunlar çok tehlikelidir. Kişi mantarı akşam yemeğinde yemiştir ancak sabah bulantı ve kusma başlayabilir. 6, 8 veya 10 saat sonra ishal, bulantı ve kusma şikayetleri varsa derhal doktora başvurulmalı ve ciddi bir zehirlenme olduğu düşünülmelidir."
" En Güvenlisi Kültür Mantarı"
Türkiye'de ve dünyada çok sayıda mantar zehirlenmesi vakası görüldüğünü hatırlatan Kaya, son olarak Erzurum'da bir zehirlenme vakasının yaşandığını aktardı.
Prof. Dr. Kaya açıklamalarını şu tavsiyelerle tamamladı:
"Kişiler 30 yıldır topladığı mantarların arasına başka mantarları farkına varmadan karıştırabiliyor. Yani çok tecrübeli olanlar bile karıştırabiliyor. Onun için doğadan mantar toplamak çok riskli olabilir. Kültür mantarı en güvenlisidir, bu konuda endişe etmeye gerek yoktur. Kültür mantarlarının zehirli olma ihtimali yoktur. Bunu tavsiye ederim, lezzetlidir de."
