Adana’nın Saimbeyli ilçesinde yaklaşık 20 yıl önce meyve vermeyen yabani sumak ağaçlarının aşılanmasıyla başlayan üretim, Hazım Ak’ın oğlu Naci Ak tarafından sürdürülüyor. “Sumakçı Dede” olarak tanınan Hazım Ak’ın başlattığı çalışmanın ardından ilçede sumak hasadı başlarken, ürünün kilosu 800-900 liradan alıcı buluyor.
Saimbeyli’de dağlarda ve bahçelerde kendiliğinden yetişen ancak meyve vermeyen yabani sumakları üretime kazandırmak amacıyla çalışma yapan Hazım Ak, yaklaşık 20 yıl önce ağaçlara göz aşısı uyguladı. Ak’ın hayatını kaybetmesinin ardından oğlu Naci Ak, babasından kalan sumak bahçelerinin bakımını ve üretimini sürdürüyor.
Olgunlaşan sumak salkımları tek tek toplandıktan sonra güneşte kurumaya bırakılıyor. Kurutulan ürünler daha sonra tanelerinden ayrılarak değirmenlerde toz sumağa dönüştürülüyor.
“20 yıl önce yabani sumakları aşıladık”
Babasının yıllar önce yaptığı çalışmanın bugün üretime dönüştüğünü belirten Naci Ak, sumak bahçelerinin Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen akademisyenler tarafından da incelendiğini söyledi.
Ak, “Sumakçı Dede, dünyada ilk defa yabani, ürün vermeyen erkek sumak ağaçlarına ilk aşıyı yapan babam. Kemikli göz aşısı yaptı. Bunlar 20 yıl önceydi. Babam hem kendi bahçemizde hem de çevredeki dağlarda erkek sumakları aşıladı. Şimdi verimli hale getirdik ve hasadı yapılıyor” dedi.
Daha önce bahçelerinde uzun yıllar kiraz üretimi yaptıklarını anlatan Ak, kirazın ekonomik değeri, ihracat sıkıntısı ve raf ömrünün kısa olması nedeniyle sorunlar yaşadıklarını belirtti.
Ak, bahçelerde kendiliğinden yetişen erkek sumaklara aşı yaptıklarını ifade ederek, “Sonra sumak üretimine döndük. Şimdi örnek sumak bahçeleriyle ilçemizde sumak üretimi ekonomiye kazandırıldı” diye konuştu.
“Erken toplanırsa ekonomik değeri düşük oluyor”
Sumakların olgunlaşmadan hasat edilmemesi gerektiğini vurgulayan Naci Ak, normal şartlarda hasada eylül ayında başladıklarını ancak bu yıl yağışlar nedeniyle hasadın ekim ayına kaldığını söyledi.
Ak, “Salkımların ve tanelerin olgunluğa ulaşması, kırmızı-mor rengini bulması lazım. Çekirdeğin içindeki çekirdek sertleşecek. Erken toplanırsa ekonomik değeri düşük oluyor, ekşisi az oluyor. Bir de rengi boz oluyor. Eylül ayında hasat yapılması lazım. Bu yıl yağışlar nedeniyle ekim ayında hasat gerçekleşti” ifadelerini kullandı.
Gaziantep’ten de talep var
Saimbeyli’de yetişen sumağın farklı bölgelerden talep gördüğünü belirten Ak, ürünün Gaziantep’in de aralarında bulunduğu Kahramanmaraş ve Şanlıurfa’dan alıcı bulduğunu söyledi.
Ak, “Kahramanmaraş, Gaziantep, Şanlıurfa salkım halinde bunu alıyor. Salkımları ıslıyorlar, ekşisini çıkarıyorlar. Güneşte 15-20 gün akıt yapıyorlar. Geride kalan, ekşisi az olan salkımları da sumak yapıyorlar. O kebapçı sumağı. Bu şu an saf yayla sumağı. Organik sumak olduğu için ekonomik değeri yüksek. Bu yıl kilosu 800-900 TL civarında. Çekirdeğini bile alıyorlar” dedi.
