Bir gram tütünde ortalama 7,2 plastik parçacığı bulunurken, Türkiye gram başına 19 parçacıkla ülkeler arasında ikinci sırada yer aldı.
88 sigara çeşidinin 83'ünde mikroplastik bulundu
Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nden araştırmacılarla sigara tütünündeki mikroplastik kirliliğini inceleyen uluslararası bir çalışmaya imza attı.
Arnavutluk, Belçika, Bosna-Hersek, Çin, Mısır, Finlandiya, Gürcistan, Almanya, Japonya, Letonya, Karadağ, Kuzey Makedonya, Polonya, Sırbistan, İspanya, İsveç, Türkiye ve Birleşik Krallık'tan gönüllüler aracılığıyla toplanan 88 farklı sigara çeşidinin tütünleri analiz edildi.
Mikroskop ve ileri analiz teknikleriyle yapılan incelemelerde, örneklerin 83'ünde mikroplastik tespit edildi. Araştırmada toplam 988 plastik parçacığı sayılırken, bir gram tütünde ortalama 7,2 parçacık bulundu.
Daha önce sigara ve plastik kirliliği arasındaki ilişki ağırlıklı olarak filtreler üzerinden incelenirken, bu çalışmada doğrudan tütünün kendisi araştırıldı. Çalışma, çevre kirliliği alanındaki önemli bilimsel yayınlardan Environmental Pollution dergisinde yayımlandı.
'İlk kez sigara içicisinin yaktığı tütüne baktık'
Araştırmanın sonuçlarını paylaşan Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, daha önceki çalışmaların sigara filtrelerine odaklandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bugüne kadar sigaradaki plastik sorunu hep filtre üzerinden konuşuldu. Biz ilk kez sigara içicisinin yaktığı tütünün kendisine baktık. Hem mikroskop hem de ileri analiz teknikleriyle tütünün içerisindeki yabancı partikülleri inceledik. Bu 18 ülkeden toplanan 88 farklı sigara çeşidinin 83'ünün tütününde mikroplastik bulduk. Bu, her 10 paketin 9’unda mikroplastikli sigaralara maruz kalmak demek oluyor. Bir gram tütünde ise ortalama 7,2 plastik parçacık bulduk. Toplamda da 988 plastik parçacık saydık."
Tütünde en çok polietilen ve polipropilen bulundu
Araştırmada, günlük yaşamda yaygın olarak kullanılan plastik türlerinin sigara tütününde de bulunduğu belirlendi.
Gündoğdu'nun aktardığı verilere göre, tütünde tespit edilen plastiklerin yüzde 37,3'ünü ambalajlarda kullanılan polietilen oluşturdu. Çuval, sentetik kumaş ve ambalaj üretiminde kullanılan polipropilenin oranı yüzde 23,6, pet şişe ve polyester kumaşlarda kullanılan PET/polyesterin oranı ise yüzde 22,6 olarak belirlendi.
Örneklerde daha düşük miktarlarda naylon, polikarbonat, akrilik, pleksiglas (PMMA) ve PVC de tespit edildi.
Türkiye, gram başına 19 parçacıkla ikinci sırada
Araştırmada ülkeler, bir gram sigara tütününde bulunan mikroplastik miktarına göre karşılaştırıldı. Buna göre ilk sırada, gram başına 30 mikroplastik parçacığıyla Bosna-Hersek yer aldı. Türkiye ise gram başına 19 parçacıkla ikinci sıraya yerleşti.
Bu ülkeleri sırasıyla Finlandiya, Karadağ, İsveç ve Letonya takip etti.
Tütüne mikroplastiklerin hangi aşamalarda karışmış olabileceğine de değinen Gündoğdu, tütünün çoğunlukla açık alanda ve güneşte kurutulduğunu, ardından paketlenip çuvallandığını belirtti. Kurutma işlemlerinde kullanılan brandaların ve çuvalların çoğunlukla PVC ve polipropilenden üretildiğini kaydeden Gündoğdu, bu malzemelerin kullanımı sırasında plastik parçacıkların tütüne karışmış olabileceğini düşündüklerini ifade etti.
Plastiklerin yanması zehirli gazları açığa çıkarabiliyor
Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, sigaranın bilinen zararlarının yanı sıra tütünün içindeki plastiklerin yanmasıyla ortaya çıkabilecek zehirli gazların da sağlık açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekti.
Sigaranın yanan ucundaki sıcaklığın 600 ila 900 santigrat dereceye ulaşabildiğini belirten Gündoğdu, bu sıcaklığın plastikleri parçalayarak zararlı gazların ortaya çıkmasına yol açabileceğini söyledi.
Gündoğdu, sigara içen kişilerin tütünün içindeki plastiklerin yanmasıyla oluşan kimyasallara da maruz kalabileceğini belirterek, kullanıcılar açısından sigarayı bırakmanın veya tüketimi azaltmanın önemli bir önlem olduğunu ifade etti. Ayrıca sigara üretim aşamalarında plastik kaynaklı kirliliği önlemeye yönelik tedbirlerin alınması gerektiğini vurguladı.
