Tip 2 diyabet hastalarında Alzheimer gelişme riskinin, diyabeti olmayan bireylere göre yüzde 53 daha yüksek olduğu belirlendi. Avustralya'daki Curtin Üniversitesi öncülüğünde yürütülen ve 40 bilimsel araştırmanın değerlendirildiği meta-analiz, diyabet ile beyin sağlığı arasındaki ilişkiye dikkat çekti. İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Attila Önmez, diyabet takibinde kan şekeri kontrolünün yanı sıra bilişsel sağlığın da göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi.
Araştırma sonuçlarına göre tip 2 diyabetli bireylerde Alzheimer hastalığının yıllık görülme sıklığı, her 1000 kişi-yılı için ortalama 4,71 yeni vaka olarak hesaplandı. Bu oran, 1000 diyabet hastasının bir yıl boyunca takip edilmesi durumunda yaklaşık 5 kişide Alzheimer gelişebileceğini gösterdi.
Araştırmayı değerlendiren Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Attila Önmez, diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı olmadığını, uzun vadede birçok organ ve sistemi etkileyebilen kronik bir hastalık olduğunu belirtti.
Kadınlarda Alzheimer görülme sıklığı daha yüksek
Araştırmanın kadın ve erkeklere yönelik alt grup analizlerinde de farklı sonuçlar ortaya çıktı. Tip 2 diyabetli kadınlarda Alzheimer görülme sıklığı her 1000 kişi-yılı için 3,62 olarak hesaplanırken erkeklerde bu oran 2,76 oldu. Buna karşın diyabetle ilişkili göreceli risk artışının kadın ve erkeklerde birbirine yakın olduğu görüldü.
Kontrolsüz kan şekeri beyin sağlığını etkileyebilir
Tip 2 diyabet ile bilişsel sağlık arasındaki olası ilişkiye değinen Prof. Dr. Önmez, insülin direnci, kronik inflamasyon ve damar sağlığındaki bozulmaların beyin fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Uzun süreli kan şekeri yüksekliğinin küçük damarlar üzerindeki etkilerinin beyin sağlığı açısından da önem taşıdığını belirten Önmez, Alzheimer gelişiminde yaş, genetik yatkınlık ve diğer sağlık faktörlerinin de rol oynadığını kaydetti.
Unutkanlık belirtileri göz ardı edilmemeli
Diyabet hastalarının takiplerinde yalnızca kan şekeri değerlerine odaklanılmaması gerektiğini vurgulayan Önmez, özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan unutkanlık, dikkat ve planlama güçlüğü gibi belirtilerin değerlendirilmesinin önemine işaret etti.
Bu tür şikayetlerin her zaman Alzheimer anlamına gelmediğini belirten Önmez, belirtilerin ilerlemesi durumunda uzman değerlendirmesinin geciktirilmemesi gerektiğini söyledi.
Tip 2 diyabetin yönetiminde düzenli hekim kontrolü, kişiye uygun beslenme, fiziksel aktivite ve ilaç tedavisine uyumun önemini vurgulayan Önmez, kan basıncı ve kolesterol düzeylerinin kontrol altında tutulmasının da damar sağlığı açısından önemli olduğunu ifade etti.
