Araştırmaya göre sivrisinekler insanları rastgele seçmiyor. Ciltte yaşayan bakterilerin oluşturduğu kimyasal bileşikler, bazı kişileri sivrisinekler için daha çekici hale getirebiliyor.
Sivrisinekler Kokulara Göre Hedef Seçiyor
iScience dergisinde yayımlanan araştırmada, Florida Uluslararası Üniversitesi araştırmacıları insan cildindeki mikrobiyom ile vücuttan yayılan kokular arasındaki ilişkiyi inceledi.
Nörogenetikçi Matthew DeGennaro liderliğinde yürütülen çalışmada, ciltte bulunan bakterilerin insan vücudundan salgılanan maddelerle etkileşime girdiği ve bu süreçte uçucu organik bileşiklerin oluştuğu belirlendi.
İnsan vücudunun ürettiği bazı salgılar tek başına belirgin bir kokuya sahip olmazken, ciltteki bakterilerle birleştiğinde havaya karışan kimyasal bileşiklere dönüşebiliyor. Sivrisineklerin de bu görünmez koku izlerini takip ederek insanlara yöneldiği değerlendiriliyor.
119 Gönüllüyle Koku Deneyi Yapıldı
Araştırma kapsamında Miami’den 119 gönüllü özel bir koku ölçüm düzeneğine dahil edildi. Katılımcıların kolları olfaktometre adı verilen tüplere yerleştirilirken, üç farklı sivrisinek türünün insan kokularına verdiği tepkiler gözlemlendi.
Çalışmada Aedes aegypti, Aedes albopictus ve Culex quinquefasciatus türlerinin farklı insanlara karşı gösterdiği yönelim incelendi.
Deneyler sonucunda, her insanın cildinden yayılan kokunun sivrisinekler üzerinde aynı etkiyi oluşturmadığı görüldü. Bazı katılımcıların kokuları sivrisinekleri daha fazla çekerken, bazı kişilerin yaydığı kokuların daha az ilgi gördüğü belirlendi.
Üç Bakteri Türü Dikkat Çekti
Araştırmada incelenen 246 farklı bakteri grubu arasından üç türün sivrisineklerin ilgisiyle daha güçlü ilişki gösterdiği tespit edildi.
Bunlar:
Co. kefirresidentii
Cu. granulosum
Staphylococcus epidermidis
Araştırmacılar, bu bakterilerin ciltteki varlığının ve oluşturdukları kimyasal bileşiklerin, bazı insanları sivrisinekler açısından daha dikkat çekici hale getirebileceğini belirledi.
Sivrisinek türlerinin kokuya verdiği tepkilerin de birbirinden farklı olduğu görüldü. Bazı türlerin kendileri için çekici olan kokulara doğrudan yöneldiği, bazılarının ise cazip bulmadıkları kokulardan uzak durduğu kaydedildi.
Erkek Katılımcılara Daha Fazla İlgi Gösterdi
Araştırmada, Aedes aegypti türünün erkek katılımcıların kokularına kadınlara göre bir miktar daha fazla yöneldiği gözlemlendi.
Ancak bu durumun araştırmada incelenen diğer sivrisinek türlerinde belirgin şekilde görülmediği belirtildi. Bilim insanları, sivrisineklerin insan tercihlerini belirleyen etkenlerin yalnızca cinsiyetle açıklanamayacağını, cilt mikrobiyomu ve vücut kokusunun birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Yeni Koruyucuların Yolu Açılabilir
Araştırmadan elde edilen bulguların, sivrisinek ısırıklarını önlemeye yönelik yeni yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği ifade edildi.
Uzmanlar, insan cildindeki bakteri-koku ilişkisinin daha ayrıntılı biçimde çözülmesi halinde, sivrisinekleri daha etkili şekilde uzaklaştırabilecek yeni koruyucu ürünlerin geliştirilebileceğini düşünüyor.
Cilt mikrobiyomuna yönelik güvenli biyolojik çalışmaların ilerlemesiyle, gelecekte insanların sivrisinekler için daha az fark edilir hale getirilmesine yönelik yöntemlerin de gündeme gelebileceği belirtiliyor.
