Ancak yıpranma payı, aynı meslek grubundaki tüm çalışanlara otomatik olarak erken emeklilik hakkı sağlamıyor. Çalışılan işin niteliği, fiili çalışma süresi, prim günleri ve SGK’ya yapılan bildirimler gibi şartlar birlikte değerlendiriliyor.
Yıpranma payı nedir?
Fiili hizmet süresi zammı, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan sigortalıların belirli süreleri için normal çalışma sürelerine ilave prim günü verilmesini sağlayan bir uygulama.
Çalışanın yaptığı işin niteliğine göre belirlenen ek süreler prim günlerine dahil edilirken, mevzuatta belirtilen koşulların karşılanması halinde bu sürelerin bir bölümü emeklilik yaşından düşülebiliyor.
Sağlanan avantajın kapsamı ise çalışılan meslek grubuna ve görevin niteliğine göre değişiklik gösteriyor.
Başvuru yapmak gerekiyor mu?
Fiili hizmet süresi zammından yararlanılan çalışmaların SGK kayıtlarına doğru şekilde işlenebilmesi için işveren tarafından gerekli bildirimlerin yapılması gerekiyor.
Çalışanlar, hizmet dökümlerini e-Devlet üzerinden kontrol edebiliyor. Kayıtlarında eksiklik olduğunu düşünen sigortalılar ise SGK müdürlüklerine başvurarak durumları hakkında bilgi alabiliyor.
Kimler yıpranma payından yararlanabiliyor?
Yıpranma payı uygulamasından, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında belirlenen işlerde fiilen çalışan sigortalılar yararlanabiliyor.
Değerlendirmede yalnızca meslek unvanı dikkate alınmıyor. Yapılan görevin niteliği, çalışma süresi ve SGK’ya yapılan bildirimler de önem taşıyor.
Bu nedenle aynı meslek grubunda bulunan her çalışanın otomatik olarak erken emeklilik hakkı elde etmesi söz konusu değil. İlgili mevzuatta belirtilen tüm şartların sağlanması gerekiyor.
Yıpranma payı herkese erken emeklilik sağlıyor mu?
Hayır. Fiili hizmet süresi zammı yalnızca kanunda belirtilen işlerde ve görevlerde fiilen çalışan sigortalılar için uygulanıyor.
Erken emeklilik avantajından yararlanabilmek için yalnızca ilgili meslekte çalışmak yeterli olmuyor. Prim günü, çalışma süresi ve diğer yasal şartların da karşılanması gerekiyor.
Yıpranma payından yararlanabilen 5 meslek grubu
Mevzuatta belirtilen şartlar kapsamında yıpranma payından yararlanabilen meslek grupları arasında şunlar bulunuyor:
Yer altı maden işçileri
İtfaiye personeli
Sağlık çalışanlarının kanunda belirtilen görevleri
Basın kartı sahibi gazeteciler ve ilgili mevzuat kapsamındaki görevler
Emniyet hizmetleri personeli
Bu mesleklerde çalışanların elde edeceği fiili hizmet süresi zammı ve emeklilik avantajı, görevlerinin kapsamına ve mevzuatta belirtilen şartlara göre değişiyor.
Bu nedenle erken emeklilik hesabı yapılırken kişinin hizmet dökümü, prim günleri, sigortalılık başlangıcı ve fiilen yaptığı görev birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
