Karabük Üniversitesi ve Kastamonu Üniversitesi akademisyenlerinin geliştirdiği, İHA, SİHA ve helikopter gibi hava araçlarının zırhlanmasında kullanılması hedeflenen yerli malzeme üretim tekniği patent aldı. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen teknolojiyle, yüksek darbe ve şoklarda çok katmanlı malzemelerde oluşabilen çatlama ve katman ayrılması sorunlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Çalışma, Karabük Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi akademisyenlerinden Doç. Dr. Gökhan Sur ile Kastamonu Üniversitesi Küre Meslek Yüksekokulu Motorlu Araçlar ve Ulaştırma Teknolojileri Bölüm Başkanı Dr. Öğretim Üyesi İsmail Kayabaşı tarafından geliştirildi.
“Dikey Ayırıcı Kalıplama Tekniği ile Farklı Arayüzey Geçişine Sahip Fonksiyonel Derecelendirilmiş Malzemelerin Toz Metalurjisi Tekniği ile Üretimi” başlıklı patent, savunma sanayisinde kullanılabilecek yüksek dayanımlı malzemelerin üretimine yönelik yeni bir yöntem sunuyor.
Laboratuvar testlerinde 629 MPa dayanım
Geleneksel üretim yöntemlerinde çok katmanlı malzemelerin geçiş bölgelerinde oluşabilen çatlama ve ayrılma riskini azaltmayı amaçlayan teknik, katmanlar arasındaki geçişlerin üçgen, trapez ve dairesel gibi farklı geometrilerde tasarlanmasına imkan tanıyor. Böylece toz metalurjisinin hız ve maliyet avantajları korunurken malzemenin mekanik dayanımının artırılması hedefleniyor.
Alüminyum ve bor karbür esaslı zırh malzemeleri üzerinde gerçekleştirilen laboratuvar testlerinde, katmanlar arasında 30, 45 ve 60 derecelik trapez geometriler uygulandı. Üç nokta eğme testleri ve taramalı elektron mikroskobu analizlerinde, 30 derece trapez geçişli numunelerin 629 MPa çapraz kırılma dayanımına ulaştığı bildirildi.
Optimizasyon çalışmaları sonucunda geçiş bölgelerinde mikroskobik çatlak veya ayrılma görülmediği belirtilirken, malzemenin sertlik değeri 170 HBN, yoğunluğu ise 2,7057 g/cm³ olarak kaydedildi.
İHA, SİHA ve helikopterlerde kullanılması hedefleniyor
Geliştirilen teknolojinin ilk aşamada İHA, SİHA ve helikopterlerin elektronik devre kutuları, yakıt depoları ve pilot kabini gibi kritik bölümlerinin korunmasında kullanılması planlanıyor. Hafif ve darbe sönümleyici balistik zırh üretimine yönelik tekniğin, savunma sanayisinde dışa bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
Çalışmanın sonraki aşamalarında ise elektronik harp tehditlerine karşı koruma sağlayabilecek malzemeler üzerinde araştırma yapılması öngörülüyor. Farklı kompozit toz bileşenlerinin özel geometrilerle bir araya getirilmesiyle radar dalgalarını ve elektronik harp sinyallerini sönümleyebilen yerli “Akıllı Kalkan” materyallerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Yerli üreticilerle iş birliği hedefleniyor
Çalışmanın geliştiricilerinden Doç. Dr. Gökhan Sur, tekniğin çok katmanlı malzemelerde arayüzey geçişlerini farklı geometrilerde kontrol etmeye imkan tanıdığını belirtti. Sur, yüksek hızlı şok darbeleri, yüksek sıcaklık ve yük altında katmanların birleşim noktalarında oluşabilecek çatlama ve ayrılmaların önlenmesinin amaçlandığını ifade etti.
Teknolojiyi seri üretime taşımak ve ticarileştirmek istediklerini kaydeden Sur, başta savunma sanayisi firmaları olmak üzere yerli üreticilerle araştırma-geliştirme ve lisanslama iş birliklerine açık olduklarını bildirdi.
Karabük Üniversitesi de yerli imkanlarla geliştirilen teknolojilerin sanayiye ve ülke ekonomisine kazandırılması amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.
