Arapçadan dilimize geçen ve yüzyıllardır değerini koruyan safran, hem sağlık hem de gıda sektöründe geniş kullanım alanına sahip bir bitki olarak öne çıkıyor. Az mahsul vermesi ve yetiştirilme zorluğu nedeniyle oldukça yüksek fiyatlarla satılan safran, Türkiye’de Safranbolu başta olmak üzere Urfa gibi illerde üretiliyor. Avrupa pazarında ise İspanya, İtalya ve Fransa başı çekiyor.
Safran Nedir ve Nereden Geliyor?
Boyu olgunlaştığında 20-30 santimetreye ulaşan safran çiçeği, süzengiller familyasından olup mor renge sahiptir. İlk olarak Güneybatı Asya topraklarında yetiştirilen safran, Osmanlı döneminde Türkiye’ye taşınmış ve üretimi yaygınlaştırılmıştır. Safran otu, tadı zerdeçalı andıran ama damakta hafif mayhoş bir tat bırakan değerli bir bitkidir. Çay veya baharat olarak tüketildiğinde vücuda doğrudan etki eder ve sağlığa birçok fayda sağlar.
Safran Yetiştiriciliği Zahmetli Bir Süreçtir
Safran üretimi, yüksek gelir sağlasa da zahmetli bir süreçtir. Bitkinin soğanları en az üç yıl yerinde kalmalı ve 30-40 santimetrelik aralıklarla ekilmelidir. Çiçeklenme sonrası verimi gözlemlemek için bitki yaklaşık iki yıl boyunca kontrol altında tutulur. Üretim sürecinin zahmetli olması, safranın yüksek fiyatının başlıca nedenlerinden biridir. Günümüzde safran kilosu 25 bin TL ile 45 bin TL arasında değişiyor.
Safran Nerelerde Kullanılıyor?
Safran, mutfakta tatlandırıcı ve renklendirici olarak kullanılırken, parfüm ve kozmetik sektöründe de tercih ediliyor. Ayrıca ilaç ve tekstil sektöründe de değerlendirilen bu bitki, estetik ve sağlık alanında da önemli bir yer tutuyor.
Safranın Sağlık Açısından Faydaları
-
İştah Düzenleyici: Safran özü, serotonin hormonunu etkileyerek şeker ve yiyecek isteğini azaltır.
-
Afrodizyak Etkisi: Kokusu cinsel isteği artırırken, erkeklerde sperm sayısı ve kalitesine olumlu etki yapar.
-
Sinir Sistemi Destekleyici: Sinirleri uyarır ve vücudu dinç tutar. Safran çayı, sakinleştirici ve sinirleri onarıcı etkisiyle öne çıkar.
-
Adet Sancısına İyi Gelir: Rahim kaslarını gevşeterek regl döneminde rahatlama sağlar.
-
Üst Solunum Yolu Rahatsızlıklarında Destek: Astım ve bronşit gibi rahatsızlıklarda öksürük ve nefes problemlerini hafifletir.
-
Cilt Sağlığına Katkı: Çıban, sivilce ve kaşıntılara karşı yumurta sarısı ile karıştırılarak uygulanabilir.
Safranın Kullanımına Dikkat!
Her ne kadar faydalı bir bitki olsa da safranın aşırı tüketimi tehlikelidir. Günlük 1 gramı aşan miktarlar böbreklere zarar verebilir, hamile kadınlarda düşüğe neden olabilir ve aşırı kullanımda ölümcül sonuçlar doğurabilir. Kan pıhtılaşma sorunu yaşayanların ve kronik rahatsızlığı olanların tüketmeden önce doktora danışması önerilir.
Safran, pahalı olmasına rağmen sağlığa ve farklı sektörlerdeki kullanım alanlarına sunduğu katkılarla değerini koruyor. Hem mutfakta hem de sağlık ve kozmetik alanında geleneksel bir şifa kaynağı olarak bilinen safran, doğru kullanıldığında sayısız fayda sunuyor.
