Kan kanserlerinin tedavisinde kullanılan CAR-T hücre tedavileri, solid tümörlerde de umut verici sonuçlar vermeye başladı. Medicana Sağlık Grubu Medikal Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Tek, mide kanserinde solid tümörlere yönelik dünyada onaylanan ilk CAR-T hücre tedavisine dikkat çekerek, bu yaklaşımın farklı kanser türlerinde de araştırılmaya devam ettiğini belirtti.
Dünya genelinde yılda yaklaşık 970 bin yeni vakanın görüldüğü ve 660 bin kişinin hayatını kaybettiği mide kanseri, en sık görülen beşinci kanser türü olarak öne çıkıyor. Küresel mide kanseri yükünün yaklaşık yüzde 47'sinin Çin'de görülmesi dikkat çekerken, ileri evre mide kanserinde beş yıllık sağkalım oranının yüzde 10'un altında olması yeni tedavi seçeneklerine duyulan ihtiyacı artırıyor.
Prof. Dr. İbrahim Tek, CAR-T hücre tedavisinin mide, akciğer, meme, kolon, pankreas ve karaciğer kanserleri gibi solid tümörlerde kullanılmasına yönelik gelişmelerin kanser tedavisinde yeni bir dönemin kapısını araladığını ifade etti.
CAR-T hücre tedavisinin hastanın kendi bağışıklık hücrelerinin kanser hücrelerini tanıyıp yok edebilmesini amaçlayan bir immünoterapi yaklaşımı olduğunu belirten Tek, özellikle kan kanserlerinde önemli başarılar elde eden yöntemin solid tümörlerde de kullanılabilmesinin kanser tedavisinin geleceği açısından önemli olduğunu kaydetti.
Solid tümörlerdeki zorluklar aşılmaya çalışılıyor
Solid tümörlerin biyolojik özelliklerinin CAR-T hücre tedavisinin uygulanmasında uzun süre önemli zorluklara yol açtığını aktaran Tek, tümör hücrelerinin farklı özellikler gösterebilmesi ve tümörü çevreleyen mikroçevrenin bağışıklık hücrelerinin etkinliğini baskılayabilmesinin başlıca sorunlar arasında yer aldığını söyledi.
Bu sınırlamaların aşılması amacıyla birden fazla tümör antijenini aynı anda hedefleyebilen CAR-T hücreleri, kombinasyon tedavileri ve "zırhlı" CAR-T hücreleri gibi farklı stratejiler üzerinde çalışmalar yürütüldüğünü belirten Tek, özellikle mide kanserinde Claudin18.2 hedefinin öne çıktığını ifade etti.
Claudin18.2'nin sağlıklı dokularda sınırlı düzeyde bulunmasına karşın mide kanseri ve bazı diğer kötü huylu tümörlerde yüksek düzeyde ifade edilebilen bir protein olduğunu aktaran Tek, bu özelliğin proteini hedefe yönelik tedaviler açısından önemli hale getirdiğini söyledi.
Tek, Claudin18.2 pozitif tümör hücrelerini hedeflemek üzere geliştirilen Satri-cel'in, hastanın kendi hücrelerinden elde edilen otolog bir CAR-T hücre tedavisi olduğunu belirtti.
İleri evre mide kanserinde yeni seçenek
Prof. Dr. İbrahim Tek, Satri-cel'in en az iki sıra tedavi almış ve tedavilerin ardından hastalığında ilerleme saptanan ileri evre mide kanseri hastalarında kullanılmak üzere Haziran 2026'da Çin Ulusal Tıbbi Ürünler İdaresi tarafından onaylandığını belirtti.
İleri evre mide kanserinde tedavi seçeneklerinin sınırlı ve hastalığın seyrinin zorlu olması nedeniyle yeni tedavi yaklaşımlarına ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Tek, solid tümörlerde CAR-T hücre tedavisinin klinik kullanıma girmesini bu alandaki araştırmalar açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.
Bununla birlikte CAR-T hücre tedavilerinin her hasta için uygun olmadığını vurgulayan Tek, hastanın tümörünün moleküler özellikleri, daha önce aldığı tedaviler, genel sağlık durumu ve tedaviye uygunluğunun multidisipliner değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Tedavi hastanın kendi bağışıklık hücreleriyle uygulanıyor
CAR-T tedavisinin hastaya özel bir yaklaşım olduğunu belirten Tek, tedavi sürecinde hastadan alınan T lenfositlerinin laboratuvar ortamında genetik olarak değiştirilerek kanser hücrelerinin belirli özelliklerini tanıyabilecek hale getirildiğini anlattı.
Çoğaltılan bu hücrelerin daha sonra hastaya geri verildiğini belirten Tek, bu yolla bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini hedeflemesinin amaçlandığını ifade etti.
Solid tümörlerde CAR-T hücre tedavisinin başarılı şekilde uygulanmasının kişiselleştirilmiş kanser tedavileri açısından da önemli bir gelişme olduğunu kaydeden Tek, önümüzdeki dönemde yöntemin farklı kanser türlerinde araştırılmaya devam etmesinin beklendiğini söyledi.
Tek, özellikle tümör hücrelerinin taşıdığı farklı antijenlerin hedeflenmesi ve tedavinin tümör mikroçevresindeki etkinliğinin artırılmasının araştırmaların önemli başlıkları arasında yer aldığını belirtti.
