Türkiye’de emeklilik sistemine yeni bir basamak eklemesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) geleceğine ilişkin belirsizlik devam ediyor. Otomatik Katılım Sistemi’nin (OKS), işveren katkısının da bulunduğu zorunlu ikinci basamak emeklilik sistemine dönüştürülmesini öngören düzenlemede henüz tarafların üzerinde uzlaştığı somut bir model ortaya çıkmadı.
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, ilk olarak 2024 sonbaharında hayata geçirilmesi planlanan TES, daha sonra 2025’e, son olarak da Cumhurbaşkanlığı Programı kapsamında 2026 yılına ertelendi. Ancak şu ana kadar kamuoyuyla paylaşılmış somut bir yasa teklifi veya taslak metin bulunmuyor.
Takvim Daralıyor, Düzenleme Bekleniyor
TBMM’nin ekim ayında çalışmalarına başlamasının ardından bütçe görüşmelerinin yoğunlaşacak olması, TES düzenlemesinin öngörülen takvim içerisinde yasalaşıp yasalaşamayacağına ilişkin soru işaretlerini artırıyor. Sistemin daha önce de ertelenmiş olması nedeniyle TES’in bir kez daha ileri bir tarihe bırakılıp bırakılmayacağı tartışılıyor.
Çalışanlar Yeni Kesintiye Karşı
TES konusunda çalışanların en fazla üzerinde durduğu başlıkların başında maaşlardan yapılması planlanan kesinti geliyor. Haberde asgari ücretin 28 bin 75 TL, açlık sınırının ise 36 bin 940 TL’nin üzerinde olduğu belirtilirken, aradaki farkın yüzde 31,6 seviyesine ulaştığı ifade edildi.
Mevcut yüzde 15’lik SGK prim yüküne yüzde 3 oranında zorunlu TES kesintisinin eklenmesi halinde net asgari ücretin 27 bin 84 TL’ye gerileyeceği hesaplanıyor. Geçim maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde çalışan kesimin yeni bir maaş kesintisine sıcak bakmadığı belirtiliyor.
İşverenler Ek Maliyet İstemiyor
TES’e yönelik itirazların bir diğer ayağını ise işverenlerin karşı karşıya kalacağı ek prim yükü oluşturuyor. Enflasyon, yüksek faiz ve dövizdeki gelişmeler nedeniyle maliyet baskısıyla karşı karşıya kalan sanayici ve KOBİ’lerin yeni bir fon yüküne mesafeli yaklaştığı ifade ediliyor.
Haberde SGK ve işsizlik sigortası prim yükünün Ocak 2026 itibarıyla yüzde 38,75’e yükseldiği, TES kapsamında öngörülen ek yüzde 3’lük payla birlikte toplam oranın yüzde 44,75’e çıkacağı belirtiliyor. İmalat dışındaki sektörlerde uygulanan yüzde 5’lik prim indirimi teşvikinin yüzde 2’ye düşürülmesinin de işverenlerin maliyetlerini artırdığı kaydediliyor.
Uzmanlar ise ilave prim yüklerinin kayıt dışı istihdamı artırabileceği ve kayıtlı istihdam üzerinde olumsuz etki oluşturabileceği görüşünü dile getiriyor.
Kıdem Tazminatında Değişiklik Var Mı?
TES tartışmalarıyla birlikte kıdem tazminatının geleceği de yeniden gündeme geldi. Kıdem tazminatının fona devredilmesi ve TES ile bir araya getirilmesi konusu 2003 yılından bu yana farklı dönemlerde tartışılsa da mevcut durumda kıdem tazminatı uygulamasında bir değişiklik bulunmadığı belirtildi.
Konuyla ilgili değerlendirmede şu ifadeler kullanıldı:
"TES ile birlikte kıdem tazminatının elden gideceği yolundaki gerçek dışı haberlere itibar edilmesin. İşinden olunmasın. Kıdem tazminatında bir değişiklik söz konusu değil. Mevcut uygulama aynen duruyor. Saman altından su yürüten habere kapılmak, asıl kaybı iş kapısında yaşatır."
TES İçin Uzlaşma Arayışı
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin nasıl uygulanacağına ilişkin tartışmalar devam ederken, çalışanların gelir kaybı endişesi ile işverenlerin artan maliyetlere yönelik itirazları sistemin önündeki önemli başlıklar arasında yer alıyor. TES’in öngörülen takvimde hayata geçirilip geçirilmeyeceği ise yapılacak yasal düzenlemeler ve taraflar arasında sağlanacak uzlaşmayla netlik kazanacak.
Kaynak: Türkiye Gazetesi
