Ev sahibi, kiracı ve varsa kefile ilişkin bilgilerin dijital ortamda kayıt altına alınmasını sağlayan sistemin, kira uyuşmazlıklarında önemli bir belge niteliği taşıması hedefleniyor. Bakanlık, tüm kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirmeye yönelik çalışmalarını da sürdürüyor.
İlk adım 2024 yılında atıldı
Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden güvenli şekilde hazırlanmasına yönelik hizmetin ilk aşaması 4 Kasım 2024'te kullanıma açıldı.
Sistemle birlikte taşınmaz sahibi gerçek kişiler, e-Devlet Kapısı'ndaki "Kira Sözleşmesi İşlemleri" bölümünden sözleşme hazırlayabiliyor. Hazırlanan sözleşme kiracı ve varsa kefil tarafından yine sistem üzerinden onaylanabiliyor.
Uygulamanın ikinci aşamasına ise 9 Mayıs 2025'te geçildi. Bu aşamayla emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişilere de kira sözleşmesi hazırlayarak taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunma imkanı getirildi.
Sözleşmedeki hatalar 15 gün içinde düzeltilebiliyor
Kullanıcılardan gelen talepler doğrultusunda sisteme "Hata Düzeltme" ve "Güncelleme" fonksiyonları da eklendi.
Tarafların sözleşmeye onay vermesinin ardından 15 gün içerisinde yazım, rakam veya bilgi girişinden kaynaklanan maddi hatalar düzeltilebiliyor. "Güncelle" fonksiyonu üzerinden ise tarafların iletişim bilgileri, kira tutarı ve ödemeye ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor.
Sistem ayrıca kira sözleşmeleri için zaman damgalı barkodlu belge oluşturulmasına imkan tanıyor. Belgenin doğruluğu e-Devlet Kapısı üzerinden kontrol edilebiliyor.
Tüm kira sözleşmeleri için zorunluluk gündemde
Bakanlık, bütün kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirecek bir çalışma da yürütüyor. Düzenlemenin hayata geçirilmesiyle kira ilişkilerinin kayıt altına alınmasının yanı sıra taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda sözleşme bilgilerinin daha net ortaya konulması amaçlanıyor.
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç da uygulamanın ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkilerin daha güvenli ve şeffaf hale gelmesi açısından önemli olduğunu belirtti.
Kılıç, elektronik sözleşmelerde kira bedeli, depozito, ödeme tarihi ile sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi gibi bilgilerin kayıt altına alınacağına işaret ederek, "Böylece sözleşme sonrasında ortaya çıkabilecek 'Ben böyle anlaşmamıştım' veya 'Sözleşmede böyle yazmıyordu' şeklindeki tartışmaların önüne geçilmesi kolaylaşacak" dedi.
"Gerçek kira bedeli de denetlenmeli"
Sistemin kira gelirlerinin daha sağlıklı takip edilmesine ve vergi kayıplarının azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade eden Kılıç, yalnızca sözleşmelerin elektronik ortamda yapılmasının yeterli olmayacağını söyledi.
Sözleşmede belirtilen kira bedeli ile gerçekte ödenen tutarın farklı olup olmadığının da denetlenmesi gerektiğini vurgulayan Kılıç, elde edilen verilerin Türkiye'deki konut ve kira sorunlarının tespitinde de kullanılması gerektiğini kaydetti.
Elektronik sözleşmenin bakım, onarım, aidat ve depozito gibi konularda kiracıya belge güvencesi sağlayacağını belirten Kılıç, ev sahibinin hak ve sorumluluklarının da korunacağını ifade etti.
Kılıç ayrıca e-Devlet kullanmakta zorlanan, özellikle yaşlı vatandaşlara teknik destek verilmesi ve kişisel verilerin titizlikle korunması gerektiğini belirterek, "Asıl önemli olan, sözleşmenin dijital olması değil, kira ilişkisinde adaletin, güvenin, şeffaflığın ve tarafların haklarının korunmasının sağlanmasıdır" ifadelerini kullandı.
