Gaziantep’in geleneksel el sanatlarının başında gelen bakırcılık, yüksek KDV ve desteklerin yetersizliği nedeniyle zor günler geçiriyor. Gaziantep Bakırcılar Odası Başkanı Celal Açık, kaybolmaya yüz tutmuş bakırcılık mesleğinin yaşatılması için daha fazla destek verilmesi gerektiğini söyledi. Bakırcılığın yalnızca esnafın değil, toplumun da meselesi olduğunu ifade eden Açık, mesleği geleceğe taşımak için matara, tarak ve ayna gibi yeni ürünler geliştirdiklerini belirtti. Kadın bakır işlemecilerin yetiştirilmesinin de bakırcılığın geleceği açısından önemli olduğunu vurguladı.
Bakır ürünlerinde uygulanan yüzde 20 KDV'ye tepki gösteren Açık, KOSGEB’in esnafa sağladığı desteklerin yeniden artırılmasını istedi. Açık, “Biz çok bir şey istemiyoruz. Önünü açın. Bugün mücevherde KDV yüzde 0 iken neden bakırda yüzde 20. 20 milyonu temsil eden bir bakırcı kitlesi var Gaziantep’te. Esnaf Türkiye’nin sigortasıdır. Esnafa bakacaksın. KOSGEB’in esnafa sağladığı destekleri yeniden bekliyoruz.” dedi.
Bu Zanaatı Yaşatmamız Lazım
Açık, “Bakır işlemeciliği ve sedef kakmacılığının coğrafi işareti bizde. Biz kaybolmaya yüz tutmuş bir zanaatı yaşatıyoruz. Ben önce size bir sorunu önce bir bakırcılığı anlatayım. Bakırcılık insanlık tarihine yansıyan bir zanaattır. Onun için bu meslek Celal Açık meselesi değil, toplum meselesi. Bu zanaatı tutmamız lazım. Bu zanaatı arkamızda eser bırakmak için çabalıyoruz biz. Biz bu işin biraz ticari boyutunu aştık. Bizim en güzel tarafımız ‘kimseye muhtaç değilsek çok şükür’ diyebilmemiz. Bu da bizi dik tutan bir anlayış. Bunu bırakmamamız lazım.” açıklamasında bulundu.
Özümüze Döndük
Bakırın yeniden ilgi görmeye başladığını belirten Açık “Ben 49 yıldır bu işin içineyim. Artı baba mesleğim. Ben ömrüm yettiğince ‘Dünyanın en sağlıklı madeni bakır’ demeye devam edeceğim. Benim rahmetli anamın, ben çocukken ayak bileğine taktığı bakırlar şimdi moda oldu. Ben anama niye takıyorsun derdim. ‘Oğlum romatizmaya iyi geliyor derdi. Bizim esnaflarımız küçük esnaf olduğu için seslerini duyuramadılar. Paslanmaz çelik üreticileri güçlü büyük şirketler oldukları için çıkıp ‘yanmaz, yapışmaz’ diyerek pazarladılar ürünlerini. Bakır unutuldu. Demirde yemek yedirdiler bize. Bugün Avrupa çelik tencere içine kalaylı bakır yerleştiriyor. Amerika teflonu 2005'te bıraktı, C8 kanserojen madde olduğu için. Onun için özümüze döndük biz de. Şimdi oda da güçlü. Oda da anlatıyor. Öyle kimse kandıramıyor artık.” diye konuştu.
Mücevherde Yüzde 0, Bakırda Yüzde 20
Bakır ürünlerine uygulanan KDV oranının düşürülmesini isteyen Açık, “Bugün biz dünyada kaybolmaya yüz tutmuş bir zanaatı yaparken hala yüzde 20 KDV sıkıntısı yaşıyoruz. Nedense her şeye gücümüz yetti de buna yetmiyor. Bunu ben 20 senedir dile getiriyorum. Bakırcılar Çarşısı'nda, 270 tane iş yerlerimizin hepsinde pos var. Bugün insanlar 100 lirayı, 200 lirayı kartla çekiyorlar. Yani böyle şeylerde bunların yolunu açmak lazım. Bunun önünü açmak lazım. Bakın, ben 15 sene önce su matarası yapıyordum. Bana, ‘Boru mu yapıyorsun?’ diyorlardı. Şimdi her yerde mataralarımız konuşuluyor. Zamanla insanlar bunu anlamaya başladı. Biz de sabırla anlatıyoruz. Çünkü bizim özümüz bu. Biz üretiyoruz ve dünya bunu konuşuyor. Biz çok bir şey istemiyoruz. Önünü açın. Bugün mücevherde KDV yüzde 0 iken neden bakırda yüzde 20. Biz Gaziantep’te güzel bir ekip kurduk. Büyükşehir Belediyesi, basın sektörü ve halk olarak bir sıkıntımız yok.” ifadelerine yer verdi.
Esnaf 20 Milyonu Temsil Ediyor
Açık, “Bir dükkân çalıştıran kişi en az 10-15 kişiye istihdam sağlıyor. Bir istihdamın devlete maliyeti kaç lira? Bu kitlenin kayıt içi ve kayıt dışı üyesi 4 milyon olsa, 5 ile çarpsak 20 milyonu temsil eden bir kitle var burada. Onun için esnaf Türkiye’nin sigortasıdır. Esnaf dünyanın sigortasıdır. Esnafa bakacaksın.” diye konuştu.
KOSGEB Esnaftan Neden Elini Çekti?
Esnafa verilen eski desteklere tekrar dönülsün diyen Açık, “KOSGEB esnaftan neden çekti elini? Ben bunu çok merak ediyorum. Yani tamam, sanayicimize falan hepsine destek olsun. Ancak sanayide bir kişiye verdiği parayla 50 tane esnafı ayakta tutabilir. Ben KOSGEB'e buradan da sesleniyorum. Esnafa verilen eski desteklere tekrar dönülsün. Burada esnafımız 1 lira da verilse 1 milyon da verilse ayakta durmaya çalışıyor, duruyor da. Esnaf 1 tane 2 tane de olsa istihdam sağlasa kötü mü olur? KOSGEB’in esnafa sağladığı destekleri yeniden bekliyoruz.” dedi.
Domates Tencere Geliyor
Açık, “Şu an yeni bir model üzerine çalışıyorum. Domates tencere yapıyorum. Bunun sarısını yapıyorum, bal kabağı oluyor. İsmini biz koyuyoruz. Bu ürünleri yaparken anlatıyoruz ve gelen fikirleri değerlendiriyoruz, değişikliğe gidiyoruz ve en kullanışlı şekline dönüştürüyoruz. Model bu şekilde oluşuyor. Ürünlere kullanma kılavuzları da eklemeyi düşünüyoruz.” İfadelerine yer verdi.
Bayanlar bakırcı mı olur dediler?
Türkiye'de ilk kez kadın işlemeci yetiştirdik diyen Açık, “Bakırcılar Çarşısı'nda 270 tane iş yerimiz var. Birer tane kadın bakırcı ustası olsaydı bakırcıların önüne, tık tık vursalardı bakıra görsel şölen olurdu. Biz Türkiye'de ilk kez kadın işlemeci yetiştirdik. Bize güldüler. Bayanlar bakırcı mı olur dediler? Çok güzel oluyor. Çalışıyorlar. Ancak sayılarının artmasını isterim. Ömrümüz yettiği müddetçe Gaziantep hep şahlanacak dünyada.” şeklinde konuştu.
