Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında yer alan ancak pek çok sigortalının haberdar olmadığı büyük bir güvence gün yüzüne çıktı. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, iş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan milyonlarca işçiyi ve çalışmaya devam eden emeklileri yakından ilgilendiren ömür boyu maaş hakkının detaylarını paylaştı. "Sürekli iş göremezlik geliri" adı verilen bu hak için bildiğimiz emeklilik kuralları geçerli olmuyor.
İşte milyonlarca çalışanın hakkı olan ömür boyu gelire dair merak edilen tüm detaylar:
Yaş, Sigortalılık Süresi ve Prim Gün Sayısı Aranmıyor
Normal şartlarda emekli olabilmek için belirli bir yaşı doldurmak, prim gün sayısını tamamlamak ve sigortalılık süresini doldurmak gerekirken, sürekli iş göremezlik gelirinde bu şartların hiçbirine bakılmıyor. Bu sistem bir sosyal yardım veya bağış değil; tamamen sigortalı çalışmanın getirdiği yasal bir hak olarak uygulanıyor. Üstelik emekli olduktan sonra Sosyal Güvenlik Destek Primi’ne (SGDP) tabi olarak çalışmaya devam eden vatandaşlar da geçirdikleri iş kazası sonrasında bu maaştan eksiksiz faydalanabiliyor.
Maaş Bağlanması İçin Yüzde 10 Hasar Şartı
Ömür boyu maaş hakkından yararlanabilmek için tek ve en kritik şart, işçinin meslekte kazanma gücünü kaybetmiş olmasıdır. Yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarından alınacak raporlar doğrultusunda, SGK Sağlık Kurulu tarafından işçide en az %10 oranında kalıcı bir hasar (bedenen veya ruhen) tespit edilmesi gerekiyor. Bu alt sınırın altında kalan yaralanmalara aylık bağlanmazken, kurulun belirlediği hasar oranı ne kadar yüksek çıkarsa işçinin alacağı aylık maaş miktarı da aynı oranda artıyor.
Hem Çalışıp Hem Maaş Almak Mümkün
Bu geliri almak için işten ayrılma, iş yerini kapatma veya devretme zorunluluğu bulunmuyor. Hak sahipleri bir yandan mevcut işlerinde çalışıp normal maaşlarını almaya devam ederken, diğer yandan SGK’dan bağlanan sürekli iş göremezlik gelirini ceplerine koyabiliyor. Başvurular e-Devlet kapısı üzerinden dijital olarak, posta yoluyla ya da bizzat en yakın SGK müdürlüğüne dilekçe verilerek kolayca gerçekleştiriliyor.
Bağ-Kur'lular İçin Ek Şart: Kendi nam ve hesabına çalışan 4B'lilerin bu geliri alabilmesi için kuruma prim ve genel sağlık sigortası dahil hiçbir borcunun bulunmaması gerekiyor.
İlk Gün Kaza Geçiren Bile Koruma Altında: Maaş Nasıl Hesaplanıyor?
Bağlanacak aylık tutarı, işçinin kazadan önceki resmi kazancına ve ödenen primlerine göre şu 3 farklı formülle hesaplanıyor:
Standart Hesaplama: İş kazasından önceki son 12 ay içindeki, çalışılan son 3 ayın prime esas kazançlar toplamı, o dönemdeki prim ödeme gün sayısına bölünerek günlük kazanç ekseninde bir tutar belirleniyor.
Yeni İşe Girenler: 12 ay boyunca hiç çalışmamış olup işe girdiği ay içinde kaza geçirenlerin geliri, işe giriş tarihi ile kaza anı arasındaki kazançların çalışılan gün sayısına bölünmesiyle netleşiyor.
İlk Gün Kazası: İşe başladığı ilk gün iş kazası geçiren talihsiz bir işçi için ise emsal işte çalışan benzer bir sigortalının günlük kazancı temel alınıyor. Yani işçinin sistemde hiç primi olmasa bile ilk gün kazasında devlet güvencesi altına alınıyor.
Sadece İşçiyi Değil Aileyi de Koruyor
İş kazası sigortası sadece kazayı geçiren işçiyi güvence altına almakla kalmıyor. Olası bir vefat durumunda sigortalının ailesine ölüm aylığı bağlanıyor, evlenecek kız çocuklarına çeyiz yardımı (evlenme ödeneği) yapılıyor ve defin masrafları için aileye cenaze ödeneği sunuluyor.
