Gaziantep Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği’nde görev yapan Uzm. Dr. Abdullah Önür, besin zehirlenmelerine karşı önemli uyarılarda bulundu. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl yaklaşık 600 milyon insan gıda kaynaklı hastalık geçirirken, bu vakaların büyük kısmını hijyen eksikliğine bağlı besin zehirlenmeleri oluşturuyor. Gelişmiş ülkelerde bile her 10 kişiden biri bu sorunla karşılaşabiliyor. Önür, “Çoğu zaman hafif seyretse de besin zehirlenmeleri organ yetmezliği ve ölüme kadar varabilen ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Bu nedenle hastalığı ciddiye almamız gerekiyor.” dedi.
Besin Zehirlenmesi Nedir?
Besin zehirlenmesi; bakteri, virüs, parazit veya bu mikroorganizmaların ürettiği toksinlerle kirlenmiş yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi sonucu ortaya çıkan ani gelişen bir hastalıktır.
Kimler Daha Fazla Risk Altında?
Bebekler ve küçük çocuklar: Bağışıklıkları zayıf olduğu için sıvı kaybına karşı daha hassastırlar.
65 yaş üstü bireyler: Kronik hastalıklar nedeniyle ağır klinik tablo gelişebilir.
Gebeler: Özellikle Listeria gibi bakteriler anne ve bebek için ciddi tehlike oluşturur.
Kronik hastalar: Diyabet, böbrek ve karaciğer yetmezliği veya kalp hastalığı olan bireyler risk altındadır.
Bağışıklığı baskılanmış kişiler: Kortizon kullananlar, kanser tedavisi görenler ve organ nakli yapılan hastalar.
En Sık Görülen Belirtiler
Ani bulantı
Sık kusma
Sulu ishal
Kramp şeklinde karın ağrısı
Ateş, üşüme ve titreme
Halsizlik ve bitkinlik
Evde Uygulanabilecek İlk Önlemler
Bol su içmek ve oral rehidratasyon solüsyonu (ORS) kullanmak
Muz, pirinç lapası, haşlanmış patates ve kızarmış ekmek gibi hafif gıdalar tüketmek
Ateş varsa parasetamol almak
Dinlenmek ve vücudu zorlamamak
Hangi Durumlarda Hastaneye Gidilmeli?
6 aydan küçük bebeklerde ishal veya kusma başlaması
Yaşlı veya kronik hastalarda belirtilerin ağırlaşması
Kusma ve ishalin 24–48 saatten uzun sürmesi
Kanlı ishal veya siyah renkli dışkı
38.5°C’nin üzerinde ateş
Şiddetli karın ağrısı
Sıvı kaybı belirtileri (ağız kuruluğu, idrar azalması, çarpıntı)
Kusmanın durmaması ve sıvı alınamaması
Besin Zehirlenmesini Önlemek İçin Öneriler
Eller sık sık yıkanmalı
Tavuk ve kırmızı et gibi gıdalar tam pişirilmeli
Çiğ ve pişmiş gıdalar için ayrı kesme tahtaları kullanılmalı
Buzdolabı uygun sıcaklıkta çalıştırılmalı
Bozulduğu şüpheli besinler tüketilmemeli
Temiz içme suyu kullanılmalı, şüpheli durumlarda ambalajlı su tercih edilmeli
Uzm. Dr. Abdullah Önür, besin zehirlenmelerinin çoğu zaman hafif seyretse de bazı durumlarda hayati risk oluşturabileceğini vurgulayarak, hijyen kurallarına uyulması, gıdaların doğru saklanması ve doğru pişirilmesi ile bu hastalıkların büyük ölçüde önlenebileceğini belirtti.
