Kronik inflamasyon (iltihaplanma); kalp-damar rahatsızlıklarından diyabete, obeziteden kansere kadar pek çok ciddi sağlık sorununun zeminini hazırlayan en önemli faktörler arasında gösteriliyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) yürütülen yeni bir bilimsel çalışma ise domates ve soya bileşenleriyle hazırlanan özel bir içeceğin, sadece 4 haftalık düzenli tüketimle vücuttaki iltihap proteinlerini önemli ölçüde azaltabildiğini kanıtladı.
4 Haftalık Deneyde Dikkat Çeken Bulgular
Obezitesi bulunan 12 sağlıklı yetişkinin katıldığı çalışmada, katılımcılar 4 hafta boyunca her gün yaklaşık 177 mililitrelik 2 porsiyon domates-soya suyu tüketti. Belirli bir aranın ardından, aynı katılımcılara bu kez aynı süre boyunca soya bileşeni içermeyen standart domates suyu içirildi.
Yapılan kan analizleri, domates-soya suyu tüketilen dönemde sistemik iltihapla doğrudan ilişkili olan 3 farklı sitokin (bağışıklık hücresi proteini) seviyesinde anlamlı düşüşler olduğunu gösterdi. Tümör Necrosis Faktör Alfa (TNF-α) seviyelerinde de aşağı yönlü bir eğilim gözlense de bu değişim istatistiksel olarak anlamlı seviyeye ulaşmadı.
Domates ve Soya Güçlerini Neden Birleştirdi?
Uzmanlar, elde edilen bu olumlu etkinin iki güçlü bitkisel bileşenin bir araya gelmesinden kaynaklandığını belirtiyor:
Likopen: Domatese kırmızı rengini veren, hücre hasarını önlemeye yardımcı antioksidan özellikleri son derece güçlü bir karotenoid.
Soya İzoflavonları: Vücutta hafif düzeyde östrojene benzer etkiler gösterebilen ve hücre koruyucu özellikleri bulunan flavonoid grubu bitkisel bileşikler.
Aslında bu formülün geçmişi yıllar öncesine dayanıyor. Ohio Eyalet Üniversitesi araştırmacıları, domates ve soya ağırlıklı beslenen erkeklerde prostat kanseri riskinin belirgin şekilde düşük çıkması üzerine yüksek likopenli domatesleri soya izoflavon özütüyle birleştirerek bu özel içeceği geliştirmişti.
İdrar Analizleri ve Tek Başına Domatesin Gücü
Araştırma sürecinde sadece kan değerleri değil, katılımcıların idrar örnekleri üzerinden metabolit profilleri de yakından incelendi. Hem zenginleştirilmiş domates-soya suyu hem de standart domates suyu içilen dönemlerde vücutta olumlu metabolik değişiklikler saptandı. Bu durum, domatesin tek başına tüketildiğinde dahi biyolojik açıdan son derece faydalı olduğunu bir kez daha kanıtladı. Ancak zenginleştirilmiş karışımı tüketenlerde soya izoflavonlarına ait metabolitlerin çok daha belirgin olması, içeceğin vücutta ölçülebilir ve güçlü bir biyolojik etki yarattığını doğruladı.
Yeni Hedef: Pankreatit Hastaları
Daha önce hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde aynı formülün kronik pankreatit (pankreas iltihabı) üzerinde olumlu etkileri olduğunu gören araştırma ekibi, şimdi rotayı insan klinik çalışmalarına çevirdi. Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü'nün desteğiyle pankreatit hastalarını kapsayan yeni bir pilot çalışma resmen başlatıldı.
Uzmanlar, 12 kişiyle yapılan bu ilk çalışmanın sonuçlarının son derece umut verici olduğunu ancak formülün kesin etkilerinin tam olarak tescillenmesi için daha geniş katılımlı, büyük klinik araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
