Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı, Avrupa’daki kuraklık ve Karadeniz Bölgesi’ndeki gelişmelerin oluşturabileceği riskleri dikkate alarak yüzde 20 olarak uygulanan gümrük vergisinin yüzde 12’ye düşürüleceği tarihi öne çekti. Normal şartlarda 30 Kasım’da başlayacak düşük vergi uygulaması, bu yıl 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Düzenlemeyle ayçiçek yağı üreticilerinin yeterli hammaddeye uygun fiyatlarla ulaşmasının sağlanması, piyasada arz sorunu yaşanmaması ve olası maliyet artışlarının tüketici fiyatlarına yansımasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Yüzde 20 yerine yüzde 12 uygulanacak
Mevcut uygulamada yerli ayçiçeği üreticisinin hasat döneminde korunması amacıyla yağlık ayçiçeği tohumu ithalatından yüzde 20 gümrük vergisi alınıyor. Hasat dönemi dışında, 30 Kasım ile 15 Haziran arasındaki süreçte ise vergi oranı yüzde 12 olarak uygulanıyor.
Son düzenlemeyle bu takvim 2026 yılı için değiştirildi. Yüzde 12'lik gümrük vergisinin başlangıç tarihi 30 Kasım'dan 1 Ekim'e çekildi. Böylece ithal yağlık ayçiçeği tohumunda düşük vergi uygulaması iki ay daha erken başlayacak.
Kuraklık ve arz riski kararda etkili oldu
Takvimin değiştirilmesinde Avrupa'da etkili olan kuraklık ile Karadeniz Bölgesi'nde yaşanan gelişmelerin yağlık ayçiçeği tohumu arzında oluşturabileceği riskler etkili oldu.
Yağlık ayçiçeği tohumu tedarikinde yaşanabilecek sıkıntıların hammadde maliyetlerini artırması, bunun da rafine ayçiçek yağı fiyatlarına yansıması ihtimali üzerine iki bakanlık tarafından yeni bir değerlendirme yapıldı.
Ticaret Bakanlığı, temel gıda ürünlerinde arz güvenliğinin sağlanması ve spekülatif fiyat hareketlerinin önlenmesi amacıyla piyasaların yakından takip edildiğini bildirdi.
Amaç ayçiçek yağı fiyatlarını korumak
Tarım ve Orman Bakanlığı ile yapılan değerlendirmelerin ardından, sanayicinin ihtiyaç duyduğu yağlık ayçiçeği tohumuna zamanında ve uygun maliyetlerle ulaşabilmesi için gümrük vergisindeki indirimin erkene alınmasına karar verildi.
Düzenlemeyle hammadde tedarikinde yaşanabilecek sorunların önüne geçilmesinin yanı sıra maliyet kaynaklı artışların rafine ayçiçek yağı fiyatlarını olumsuz etkilemesinin engellenmesi hedefleniyor.
Buna göre yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında yüzde 20 olan gümrük vergisi, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yüzde 12 olarak uygulanacak.
