Psikolog Ferahnaz Şeyma Yılmaz, stres, öfke, yalnızlık, yorgunluk ve üzüntü gibi duyguların da kişiyi yeme davranışına yöneltebildiğini belirterek, yoğun yeme isteği geldiğinde kişinin kendisine “Gerçekten aç mıyım, yoksa şu anda bir duyguyla mı baş etmeye çalışıyorum?” sorusunu sormasının önemli olduğunu söyledi.
Duygular yeme davranışını etkileyebiliyor
Yeme bozukluklarının yalnızca beslenme alışkanlıklarıyla sınırlı olmadığını belirten Yılmaz, kişinin psikolojik ve duygusal durumunun da yeme davranışı üzerinde etkili olabileceğini ifade etti.
Stres, gerginlik, korku, üzüntü, depresif duygular, yorgunluk, yalnızlık, güvensizlik, öfke ve utanç gibi birçok duygunun yeme isteğini tetikleyebileceğini söyleyen Yılmaz, “Aşırı yeme isteği ortaya çıktığında yalnızca ‘Ne yemek istiyorum?’ sorusunu değil, ‘Şu anda ne hissediyorum?’ sorusunu da sormak önemlidir” dedi.
Fiziksel açlık yavaş, duygusal açlık ani geliyor
Fiziksel açlık ile duygusal açlığın birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, fiziksel açlığın genellikle yavaş yavaş ortaya çıktığını ve kişinin farklı yiyecekler arasında seçim yapabildiğini söyledi.
Duygusal açlığın ise çoğu zaman aniden başladığını belirten Yılmaz, kişinin belirli yiyeceklere karşı yoğun istek duyabileceğini, tok olsa bile yemeye devam edebildiğini ifade etti. Bu tür yeme davranışlarının ardından suçluluk veya pişmanlık hissinin de yaşanabileceğini kaydetti.
Yeme isteği geldiğinde dişlerinizi fırçalayın
Yoğun yeme isteğiyle baş etmek için uygulanabilecek bazı basit yöntemlere de değinen Yılmaz, kişinin öncelikle yiyeceklerin bulunduğu ortamdan uzaklaşabileceğini söyledi.
Diş fırçalamanın, kısa bir yürüyüş yapmanın veya dikkati başka bir aktiviteye yönlendirmenin yeme isteğinin şiddetini azaltmaya yardımcı olabileceğini belirten Yılmaz, bu sırada kişinin kendisine “Gerçekten aç mıyım, yoksa şu anda bir duyguyla mı baş etmeye çalışıyorum?” sorusunu yöneltmesini önerdi.
Aşırı yeme isteği bir işaret olabilir
Yılmaz, zaman zaman bedenin ve ruhsal durumun yolunda gitmeyen bazı şeyleri farklı biçimlerde gösterebildiğini belirterek, aşırı yeme isteğinin de bunlardan biri olabileceğini ifade etti.
Kişinin “Beni şu anda rahatsız eden ne var?” sorusuna cevap aramasının ve duygularını fark etmesinin önemli olduğunu söyleyen Yılmaz, ihtiyaç duyulması halinde profesyonel destek alınması gerektiğini vurguladı.
Yeme bozuklukları her yaşta görülebiliyor
Yeme davranışının kişinin yaşamını ve sağlığını olumsuz etkileyecek düzeyde bozulmasının yeme bozukluğu olarak değerlendirildiğini belirten Yılmaz; anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza, tıkanırcasına yeme bozukluğu, pika, geri çıkarma bozukluğu ile kaçıngan/kısıtlı yiyecek alımı bozukluğunun başlıca yeme bozuklukları arasında yer aldığını söyledi.
Yeme bozukluklarının kadınlarda daha sık görülmekle birlikte kadın ve erkeklerde farklı yaş dönemlerinde ortaya çıkabileceğini ifade etti.
Ne zaman profesyonel destek alınmalı?
Yeme bozukluklarının tedavi edilebilir olduğunu vurgulayan Yılmaz, yeme davranışındaki belirgin değişikliklerin uzun sürmesi, kontrol edilemeyen yeme ataklarının yaşanması, yoğun yiyecek kısıtlamaları veya yemek sonrasında telafi davranışları görülmesi halinde destek alınmasının önemli olduğunu belirtti.
Yılmaz, psikolog ve psikiyatri başta olmak üzere ilgili sağlık profesyonellerinden alınacak desteğin tedavi sürecinin sağlıklı ilerlemesine yardımcı olabileceğini söyledi.
