Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da anılan sistemde herkese aynı tutarda ödeme yapılması yerine, hanenin toplam geliri esas alınacak. Gelir belirlenen sınırın altında kalıyorsa aradaki farkın devlet tarafından tamamlanması planlanıyor.
Hanenin toplam gelirine bakılacak
Aile Gelir Tamamlama Sistemi’nde bireysel gelirden ziyade haneye giren toplam gelir dikkate alınacak.
Sistemin temel amacı, gelir seviyesi düşük haneler için belirli bir asgari gelir güvencesi oluşturmak. Buna göre hanenin toplam geliri ile belirlenen gelir sınırı arasındaki fark üzerinden ödeme yapılacak.
Örneğin tek başına yaşayan ve geliri asgari ücret seviyesinin altında kalan bir kişinin gelirinin, sağlanacak destekle belirlenen seviyeye tamamlanması öngörülüyor.
Destek miktarı bu nedenle her hane için aynı olmayacak. Hanenin mevcut geliri arttıkça devlet tarafından karşılanacak tutar azalacak.
Kademeli emeklilik tartışmalarıyla da gündemde
Yeni sosyal destek modelinin kademeli emeklilik ve erken emeklilik talepleri üzerindeki olası etkileri de tartışılıyor.
Sistemle hanelerin temel gelir seviyesinin korunması amaçlanırken, kişilerin yalnızca geçim sıkıntısı nedeniyle erken yaşta emekli olma yönündeki taleplerinin azalabileceği değerlendiriliyor.
Ancak sistemin kademeli emekliliğe ilişkin doğrudan bir düzenleme içerdiğine dair kaynakta ayrı bir karar ya da yasal düzenleme bilgisi yer almıyor.
2027 yılı işaret ediliyor
Uygulamanın pilot bölgelerde yürütüldüğü, 2027 yılının başından itibaren ise Türkiye genelinde devreye alınmasının planlandığı belirtiliyor.
Sistemin ülke çapında uygulanmaya başlaması halinde, geliri belirlenen sınırın altında kalan hanelerin gelir açığı devlet desteğiyle tamamlanacak.
Uygulamanın kapsamı, gelir sınırı, başvuru şartları ve ödeme tutarlarının ise hayata geçirilecek düzenlemeyle netleşmesi bekleniyor.
