Fırat kıyısında yüzyıllardır yaşamın sürdüğü Gümüşgün’de en büyük değişim, Birecik Barajı’nın 2000 yılında faaliyete geçmesiyle yaşandı. Baraj sularının yükselmesiyle köyün alt kesimlerindeki evlerin, bahçelerin, zeytinliklerin ve tarım arazilerinin önemli bölümü su altında kaldı. Köy sakinleri ise daha yüksek kesimlere taşındı.
Eski adı Ehneş
Cumhuriyet döneminde adı Gümüşgün olarak değiştirilen köy, bölgede hâlâ eski adı Ehneş ile de biliniyor. Fırat kıyısındaki yerleşim, geçmişte nehir çevresinde şekillenen yaşamın önemli noktalarından biri olurken, Zeugma Antik Kenti ve Rumkale gibi tarihi merkezlere yakınlığıyla da öne çıkıyor.
Barajla birlikte köyün coğrafyası da tamamen değişti. Suların çevrelediği yerleşim, zamanla yarımadayı andıran bir görünüme kavuştu. Su seviyesine bağlı olarak görülebilen eski yapıların kalıntıları ise köyün geçmişinden izler taşıyor.
Taş evler geçmişten izler taşıyor
Gümüşgün’ün yüksek kesimlerinde geleneksel mimarinin örnekleri hâlâ ayakta. Kesme taştan yapılan eski evler, dar sokaklar ve teras şeklinde yükselen yerleşim düzeni, köyün eski yaşam biçimini yansıtıyor.
Baraj gölü ile ayakta kalan taş yapıların yan yana oluşturduğu görüntü, özellikle köyün yüksek kesimlerinden bakıldığında dikkat çekiyor.
Tarım yüksek kesimlerde devam ediyor
Köyde geçmişten bu yana önemli geçim kaynaklarından biri tarım oldu. Fırat kıyısındaki arazilerde Antep fıstığı, zeytin, nar ve incir başta olmak üzere çeşitli ürünler yetiştirildi.
Barajın ardından tarım arazilerinin bir bölümü sular altında kalsa da yüksek kesimlerde Antep fıstığı ve zeytin üretimi devam ediyor. Baraj gölünün oluşmasıyla tatlı su balıkçılığı da bölgedeki faaliyetler arasına girdi.
Eski Ehneş’ten geriye izleri kaldı
Halfeti ve çevresine düzenlenen gezilerle birlikte Gümüşgün de Fırat kıyısındaki farklı görüntüsüyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Baraj gölü, su altında kalan eski yerleşim izleri ve ayakta kalan taş yapılar köyün geçmişi ile bugününü aynı manzarada buluşturuyor.
Bir dönem evlerin, bahçelerin ve tarlaların bulunduğu alanların büyük bölümü bugün sular altında. Eski Ehneş’ten geriye kalan taş yapılar ise Fırat kıyısındaki köyün geçirdiği değişimin izlerini taşımaya devam ediyor.
