Gaziantep Kent Konseyi'nin aylık yayın organı Gaziantep Kent Postası, son sayısında kentin tarım sektörünü kapsamlı bir dosyayla ele aldı. Dergide, iklim değişikliğinden üretim maliyetlerine, kırsal göçten hayvancılıktaki gerilemeye kadar birçok başlık ayrıntılı şekilde değerlendirilirken, Gaziantep tarımının geleceğine ilişkin dikkat çeken tespitlere yer verildi.
Dosyada, Gaziantep'in birçok kırsal mahallesinde altyapı eksikliği, sosyal yaşam olanaklarının yetersizliği ve bakımsız fiziki görünüm nedeniyle genç nüfusun köy yaşamına ilgi göstermediği vurgulandı. Bu durumun gençlerin tarımdan uzaklaşmasına ve kırsaldan kente göçün hızlanmasına neden olduğu ifade edildi.
Raporda, kuraklık ve iklim krizinin etkileri, sulama yatırımlarındaki eksiklikler, gübre, mazot ve işçilik maliyetlerindeki artış, tarım arazilerinin yapılaşma baskısıyla karşı karşıya kalması, Antep fıstığında yaşanan "var-yok yılı" sorunu, dijital tarım uygulamalarındaki yetersizlikler ile üretici örgütlenmesindeki eksiklikler, Gaziantep tarımını bekleyen temel riskler arasında gösterildi.
Üretim artıyor, çiftçinin geliri aynı oranda yükselmiyor
Hazırlanan analizde, tarımsal üretim miktarının artmasına rağmen üreticinin gelirinin aynı seviyede yükselmediğine dikkat çekildi. Artan maliyetler nedeniyle çiftçilerin her geçen yıl daha ağır ekonomik şartlarla mücadele ettiği belirtilirken, tarımdan elde edilen gelirin aile geçimini sağlamada yetersiz kaldığı ifade edildi. Bu nedenle kırsaldan kent merkezine göçün hızlandığı, köylerde genç nüfusun azaldığı ve kırsal yerleşimlerin giderek yaşlı nüfusun yaşadığı alanlara dönüştüğü kaydedildi.
100 dönüm arazi, bir aileyi geçindirmeye yetmiyor
Dergide yer verilen ekonomik analizde ise Barak Ovası'nda kuru tarım yapan ve 100 dönüm araziye sahip bir üreticinin yıllık kazancı örnek hesaplamalarla ortaya konuldu.
Analize göre, dönüm başına ortalama 300 kilogram arpa verimi alınması halinde 100 dönüm araziden yaklaşık 30 ton ürün elde ediliyor. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin güncel alım fiyatları esas alındığında bu üretimin brüt hasılatı yaklaşık 382 bin 500 liraya ulaşıyor. Ancak üretim maliyetleri düşüldüğünde çiftçinin elinde kalan yıllık gelir yaklaşık 200 bin lira, aylık ise ortalama 17 bin lira seviyesinde kalıyor.
Raporda, bu tablonun üreticilerin neden alternatif ürünlere yöneldiğini açıkça ortaya koyduğu belirtilirken, özellikle verimli tarım arazilerinde Antep fıstığı bahçelerinin hızla yaygınlaşmasının ekonomik nedenlerle ilişkilendirildiği ifade edildi.
Hayvancılıkta gerileme uyarısı
Gaziantep Kent Postası'nın dosyasında hayvancılık sektöründeki gerilemeye de geniş yer verildi. Büyükşehir Yasası sonrasında yaşanan dönüşüm, yükselen yem maliyetleri, mera alanlarının daralması ve Hallik ile İvesi koyunu gibi yerli ırkların azalmasının hem hayvansal üretimi hem de Gaziantep'in zengin gastronomi kültürünü olumsuz etkileyebileceği değerlendirildi.
Dergide, tarımın yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığı, aynı zamanda gıda arz güvenliği ve ülkenin stratejik geleceği açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulanırken, sektörün sürdürülebilirliği için üreticilerin desteklenmesi ve yapısal sorunlara kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğine dikkat çekildi.
