Gaziantep’te aşiret yapısı, tarihsel olarak bölgenin yerleşim düzenini ve sosyal ilişkilerini şekillendiren en önemli unsurlardan biri olmaya devam ediyor. Günümüzde feodal güç etkisi büyük ölçüde zayıflamış olsa da, özellikle kırsal bölgelerde aşiret kimliği; soy bağı, evlilik ilişkileri, köy aidiyeti ve kültürel gelenekler üzerinden varlığını sürdürüyor.
Kent genelinde aşiretler temel olarak Türkmen (Oğuz), Kürt ve Arap kökenli topluluklar şeklinde üç ana grupta değerlendiriliyor.
Türkmen (Oğuz) Aşiretleri ve Oymakları
Gaziantep’te Türkmen aşiretleri özellikle Nizip, Karkamış, Oğuzeli ve Araban hattında yoğunlaşmıştır. Bu yapı içinde Barak Türkmenleri bölgenin en geniş ve en bilinen kültürel topluluklarından biri olarak öne çıkar.
Beydili (Beğdili)
Gaziantep’in en eski Türkmen kollarından biri olarak bilinir. Araban ve Şahinbey kırsalında yoğun yerleşim gösterir. Köy içi akrabalık bağları oldukça güçlüdür.
Elbeyli (İlbeyli)
Halep-Sivas hattından bölgeye yerleşen Elbeyli aşireti, kimliğini güçlü şekilde koruyan Türkmen gruplarındandır. Özellikle kültürel birliktelik ve geleneksel yapı dikkat çeker.
Karakeçililer
Oğuzların önemli kollarından biridir. Şahinbey ve çevresinde yerleşik olup, tarihsel olarak Yörük geleneğini sürdüren bir yapıya sahiptir.
Kürdili (Kürdülü)
İsmi nedeniyle farklı algılansa da Türkmen/Oğuz kökenli bir yapıdır. Nizip, Oğuzeli ve Karkamış hattında geniş bir nüfusa sahiptir.
Bozgeyikli
Gaziantep’te hem sosyal hem de yerel ilişkilerde adı bilinen geniş bir aşiret-aile yapısıdır.
Cerit (Ceritli)
Bölgedeki yerleşim tarihinin önemli parçalarından biridir. Köy kültürü içinde varlığını sürdüren güçlü oymaklardan kabul edilir.
Diğer Türkmen oymakları
Tiryaki, Torun, Göğebakan, Çokşuruk, Karakozak, Eyseli, Karaşıhlı, İnallı ve Karakoyunlu gibi gruplar, özellikle kırsal yerleşimlerde akrabalık ve köy bağları üzerinden yaşamlarını sürdürmektedir.
Kürt Aşiretleri
Gaziantep’in kuzey ve doğu kırsalında Kürt aşiret yapısı daha belirgin şekilde görülmektedir. Bu yapılar da modern şehirleşme ile birlikte parçalı yerleşimlere dağılmış durumdadır.
Ketgen ve Bican
Bölgede bilinen Kürt kökenli aşiretler arasında yer alır. Aile bağları ve köy ilişkileri üzerinden sosyal yapılarını korurlar.
Arap Aşiretleri
Gaziantep’in özellikle Suriye sınırına yakın Barak Ovası ve çevresinde Arap kökenli topluluklar da tarihsel olarak yerleşiktir.
Naim Aşireti
Bölgede bilinen en geniş Arap kökenli topluluklardan biridir. Köy yerleşimlerinde akrabalık ilişkileri güçlüdür.
Damalha, Hüleyset ve Afadle
Barak Ovası hattında görülen diğer Arap kökenli oymaklar arasında yer alır. Geleneksel yaşam biçimi ve yerel kültürle bağlantılı olarak varlıklarını sürdürürler.
