Gaziantep’in Nurdağı ilçesinde meydana gelen 4,1 büyüklüğündeki deprem “Gaziantep’te tekrar deprem olur mu?” endişesini yeniden körüklerken uzmanlardan birbirinden farklı açıklamalarda art arda geldi. Emekli Jeoloji Profesörü Prof. Dr. Osman Bektaş, depremin bölgedeki stres birikimini gösterdiğini belirterek Hatay ve Gaziantep için deprem tehlikesinin sürdüğünü belirtti. Bektaş, “Antep için "deprem oldu bitti" deyimi yanlış. Antep'in potansiyel deprem tehlikesi vardır.” derken Prof. Dr. Naci Görür ise depremin artçı niteliğinde olduğunu ve kısa vadede büyük deprem beklentisi olmadığını ifade etti.
Doğu Anadolu Fayı Bölgeyi Yeniden Yükledi
Prof. Dr. Osman Bektaş, Doğu Anadolu Fayı’nda meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki depremin bölgeyi yeniden gerilim altına soktuğunu belirterek, “Şubat 2023 M7,7 depremini başlatan Pazarcık segmentinin, Ölü Deniz Fayı’na doğru gerçekleştirdiği statik ve dinamik stres transferi; Amik Ovası’nı, Hatay’ı ve Gaziantep–Nurdağı hattını yeniden yüklemiş, bu bölgelerin deprem tehlikesini artırmıştır.” diye konuştu.
Ölü Deniz Fayı da Gerilim Altında
Bektaş, Doğu Anadolu Fayı’nın sadece batıdaki fay sistemlerini değil, doğudaki Ölü Deniz Fayı’nı da etkilediğini vurgulayarak, “DAF nın M7,7 depremi sadece batısındaki Malatya Fay sistemini değil, doğusundaki paralel Ölü Deniz Fayını statik,dinamik ve zamana bağlı viskoelatik stres transferiyle yüklemiştir. 4,1 depremi bunun kanıtıdır. Ancak Ölü Deniz Fay DAF kadar tehlikeli değildir.” ifadelerine yer verdi.
Deprem Tehlikesi Bütünüyle Geçmiş Değildir
Doğu Anadolu Fayı’nın Ölü Deniz Fayı’nı tetikleyip tetiklemeyeceği sorusuna Bektaş, “Doğu Anadolu Fayı Ölü Deniz Fayını Tetikler mi? Zaman bağlı olarak, Evet. Açıkla! DAF üzerindeki M7,7 depremi sadece doğrultusu boyunca iki uç da statik stres transferi yapmadı. Paralelindeki Ölü Deniz Fayı’na da Malatya Fay Zonuna yaptığı gibi zamana bağlı olarak stres transferi yapmıştır. Ancak, çok segmentli Ölü Deniz Fayı DAF' ından farklı bir davranışa sahiptir. Üreteceği deprem M7 den küçüktür. M4,1 depremi bu görüşü destekler. Sonuç: Başta Amik Ovası olmak üzere, Hatay ve Antep için deprem tehlikesi bütünüyle geçmiş değildir.” yanıtını verdi.
Büyük Depremler Stresi Bitirmez, Adres Değiştirir
Bektaş, büyük depremlerin stresi tamamen ortadan kaldırmadığını belirterek, “DEPREMİ DEPREMLERDEN ÖĞRENİYORUZ! Doğu Anadolu Fayı Ölü Deniz Fayını zaman içinde derinden tetikler mi? Tetikler. Bu zaman aralığı bir kaç saat den bir kaç on yıla kadar değişir. Aşağıda, Kuzey Amerika'dan 9 yıl içindeki tetiklenmeyi karşılaştırmalı örnek olarak veriyorum.” dedi.
Hatay Yüksek, Gaziantep Orta-Yüksek Riskte
Bektaş, “M7,7 Depremi Bölgede Stresi Boşaltmadı mı? Doğu Anadolu Fayında kırılan kesimler rahatladı. Ölü Deniz Fayı, Amik Ovası ve fay uçları daha kritik hale geldi. Hatay–Amik: Yüksek, Antep çevresi: Orta-yüksek tehlike. Büyük depremler stresi bitirmez, adres değiştirir.” Şeklinde konuştu.
Faylar Arası Rövanş
Bektaş, “faylar arası rövanş: Hatay–Amik Ovası iki büyük fayın savaştığı arenadır. Ölü Deniz Fayının(ÖDF) kuzey ucu ilk darbeyi vurur, Doğu Anadolu Fayı (DAF) 7,8 ile boydan boya kırılır. Buna karşılık DAF’ın güney ucu, 14 gün gecikmeyle ÖDF’nin Antakya segmentini 6,4 ile kırar.” diye konuştu.
Deprem Oldu Bitti Demek Yanlış
4,1 büyüklüğündeki depremin büyük bir depremin habercisi olup olmadığına ilişkin Bektaş şu yanıtı verdi:
“Hayır, an itibarıyla 4,1 depremi büyük bir deprem habercisi sayılmaz. Ancak, Antep için "deprem oldu bitti" deyimi yanlış. Antep'in potansiyel deprem tehlikesi vardır. Yeni tweeti okuyunuz. Geçmiş olsun.”
Bölgenin Enerjisi Boşalmadı
Bir kullanıcının Naci Görür’ün paylaşımını sorması üzerine Bektaş, “Bölgenin enerjisi boşalmadı. Boşalan Doğu Anadolu Fayında biriken gerilme (enerjidir). Yerin derinliğine inen enerjinin zaman içinde Ölü Deniz Fayını derinden ve zaman içinde nasıl etkileyeceğini yeni tweetlerimde karşılaştırmalı olarak açıkladık. 4,1 depremi bunu destekler.” açıklamasını yaptı.
Naci Görür: Büyük Deprem Tehlikesi Yok
Prof. Dr. Naci Görür ise depremle ilgili, “Ataköy-Nurdağı /Gaziantep’te 4:0’lük sığ bir deprem oldu. Deprem ölüdeniz Fay Zonu üzerinde. Deprem 2023 Şubat depremlerinin artçısı olarak da kabul edilebilir. Bölgenin enerjisi daha önce boşaltıldığı için tehlike yok. Geçmiş olsun.” şeklinde konuştu.
