Ancak söz konusu demirin Gaziantep’e gelip gelmediği ve Türkiye’de kullanıma girip girmediği konusunda net bir bilgi bulunmuyor.
İran’dan Türkiye’ye 1000 ton inşaat demiri getirildiğini iddia edenler bulunurken, bazı kesimler ise Türkiye’nin bu ticarette yalnızca transit geçiş noktası olarak kullanıldığını savunuyor.
1000 ton demir iddiası
Daha önce İran’dan Türkiye’ye 1000 ton inşaat demiri getirildiği öne sürülürken, bu demirin deprem bölgesinde kullanılıp kullanılmadığı da tartışma konusu oldu.
Piyasadaki yaklaşık 34-35 bin TL’lik ton fiyatına karşılık İranlı bir firmanın Gaziantep teslimi için 23 bin TL teklif vermesi dikkat çekerken, fiyat farkı soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
“Türkiye sadece transit geçiş noktası”
Türkiye’ye getirildiği belirtilen demirin iç piyasaya verilmediğini savunan bazı sektör temsilcileri, ürünlerin gümrüklü antrepolara alınarak buradan Suriye ve Lübnan gibi ülkelere gönderildiğini öne sürdü.
Bu görüşü savunanlar, “Demir gümrüklü antrepolara alınıp buradan Suriye, Lübnan gibi ülkelere satılıyor. Türkiye bunun önüne geçmek için yüksek vergi koyuyor. Türkiye’den transit geçiş ile Suriye’ye, oradan da başka ülkelere gidiyor. Transit geçiş sırasında Türkiye’de indirildiği için burada satıldığı şeklinde algılanıyor” ifadelerini kullandı.
“Standartları sağlamadan kullanılamaz”
İran’dan demir getirilse dahi Türkiye’de doğrudan inşaatlarda kullanılamayacağını belirten sektör kaynakları, ürünlerin TSE şartlarını karşılaması gerektiğine dikkat çekti.
Bu görüşü savunanlar, ürünlerden alınan numunelerin analize gönderildiğini, gerekli şartların sağlanması halinde ürünün millileştirilebildiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu malzemelerin satılabilmesi için TSE şartlarına haiz olması gerekir. Ürün antrepoya indirilip alınan numuneler analize gönderiliyor, şartlar sağlanırsa millileşiyor. Buradan geçse bile yapı denetimlerin testlerinden geçmez. Sorunlu malzeme bir yerden geri döner. Bu konuda sıkı bir denetim var. Hele deprem sonrası kimse böyle bir riski almaz. Vergisini ödeyip millileştirmek isterseniz buradakinden daha pahalı hale geliyor.”
Bulut: Sıkı denetim var
İnşaat Mühendisleri Odası Gaziantep Şube Başkanı Mehmet Bulut da inşaatlarda kullanılacak demirin laboratuvar testlerinden geçirilmeden kullanılmasının mümkün olmadığını söyledi.
Bulut, şantiyeye indirilen demirlerden farklı çaplarda numuneler alındığını ve laboratuvarlarda çekme testine tabi tutulduğunu belirterek, “Demir, beton laboratuvarları var. Demir laboratuvarda teste tabi tutulmadan kullanılamıyor. Yapı denetim firmalarının denetiminden geçiyor. Şantiyeye demir indiği an hangi çapta demir varsa 8, 10, 14 örnekler alınıyor, laboratuvarlarda çekme testine tabi tutuluyor” dedi.
Standartlara uymayan ürünlerin inşaatta kullanılmasına izin verilmediğini vurgulayan Bulut, “Standartlara uymayan demir müteahhide bildiriliyor, ‘Sen bu demiri bu inşaatta kullanamazsın’ deniyor. Prosedür bu. Müteahhidin hak ediş düzenleyebilmesi için demir çekme testini dosyaya koymak zorunda. Çok sıkı kontrol yapıyorlar. Standartlara uymayan demir kesinlikle kullanılmıyor” diye konuştu.
