Kültürel mirası ve gastronomi dünyasıyla adından söz ettiren Gaziantep'te, bakır kapların ömrünü uzatan ve mutfaklarda güvenle kullanılmasını sağlayan kalaycılık zanaatı, yaz aylarında tam bir dayanıklılık testine dönüşüyor. Kentte hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte, tarihi Bakırcılar Çarşısı'ndaki dar dükkanlarda ocak başına geçen kalay ustaları, dışarıdaki sıcaklığa ek olarak ocaklardan yayılan yoğun ısı dalgasıyla karşı karşıya kalıyor. Vatandaşların ve restoranların yoğun talebini karşılamak isteyen zanaatkarlar, geçimlerini sağlamak adına adeta kor ateşin ortasında yoğun bir çalışma yürütüyor.
"Dışarıda Hava 30 Dereceyken Biz 100 Dereceyi Görüyoruz"
Çocukluk yaşlarından itibaren Bakırcılar Çarşısı'nın tozunu yutan 32 yaşındaki kalay ustası Cahit Çalı, yaz mevsiminin gelişiyle birlikte çalışma şartlarının katlandığını ifade etti. Mesleğin zorluklarını anlatan Çalı, "Bu işin mutfağında yetiştik, henüz 7-8 yaşlarındayken bu çarşıda kalaycılıkla uğraşmaya başladık. Havalar ısındığında bizim için asıl zorlu süreç start alıyor. Dışarıda normal hava sıcaklığı 30 dereceyse, biz ocağın başına geçtiğimizde dükkanın içi en az 60-70 dereceye ulaşıyor. Yazın en sıcak günlerinde ise bu ısı 100 dereceyi bile bulabiliyor. Bu işin bir alternatifi ya da kliması yok. Biz bu şartlara alıştık. Dışarıdan gelen bir vatandaş dükkanın içinde 2-3 dakika bile dayanamazken, biz günde 12 saat boyunca bu ateşin karşısındaysek. Zorlanıyoruz ama bileğimizin gücüyle, alnımızın teriyle ekmek paramızı kazanıyoruz" şeklinde konuştu.
"Beyran Tabakları Sürekli Ateşe Girdiği İçin 2 Ayda Bir Kalaylanmalı"
Kalaylama işleminin sadece estetik bir görüntü sunmadığını, doğrudan insan sağlığını koruduğunu vurgulayan usta Cahit Çalı, bakır kapların düzenli bakım görmesi gerektiğinin altını çizdi. Çalı, konuşmasını şu sözlerle tamamladı: "Kalaycılığın temel amacı, bakır kapları zehirleme riskine karşı güvenli ve sağlıklı hale getirmektir. Bakırın sürekli kalaylı kalması şarttır; aksi halde sağlık açısından ciddi sorunlar doğurabilir. Örneğin, Gaziantep'imizin vazgeçilmezi olan beyran tabakları bize iki-üç ayda bir düzenli olarak gelir. Çünkü bu tabaklar sürekli yüksek ateşe girip çıkıyor ve kalayları çabuk aşınıyor. Evlerde kullanılan kazanlar, tencereler ve diğer bakır mutfak ürünleri için de aynı durum geçerli. Kalay, yüzeyde mikropların barınmasını engeller. Fiyatlarımız ise malzemenin ebadına göre değişiyor; 50 liraya kalayladığımız tabak da var, büyüklüğüne göre bin lirayı bulan dev kazanlar da mevcut."
Çarşıdaki yoğun talebe yetişmek için durmaksızın çalışan ustalar, hem ata mesleğini geleceğe taşıyor hem de Gaziantep mutfak kültürünün sağlıklı kalmasına vesile oluyor.
